Karika 1
ಭಾಷಾಂತರ
ಯಾರ ಉನ್ಮೇಷ (ವಿಕಾಸ) ಮತ್ತು ನಿಮೇಷ (ಸಂಕೋಚ)ಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಲಯ ಮತ್ತು ಉದಯಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಶಕ್ತಿಚಕ್ರದ ವೈಭವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಆ ಶಂಕರನನ್ನು ನಾವು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಅರ್ಥ
ಈ ಮೂಲ ಕಾರಿಕೆಯು ಸ್ಪಂದ ತತ್ತ್ವದ ಹೃದಯಬಡಿತವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ದೂರದ ದೇವತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಚೈತನ್ಯದ ಸ್ವಂತ ಸ್ಪಂದನವೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಉದಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಳಯವು ಬಾಹ್ಯ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪರಮಶಿವನ ಚೈತನ್ಯದ 'ಉನ್ಮೇಷ' (ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುವುದು ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಣೆ) ಮತ್ತು 'ನಿಮೇಷ' (ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಕೋಚ) ಎಂಬ ಎರಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿಶ್ವವು ಈ ದೈವಿಕ ಸ್ಪಂದನದ ಲಯಬದ್ಧ ನೃತ್ಯವೇ ಹೊರತು, ಜಡವಾದ ವಸ್ತುವಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕವು 'ಶಕ್ತಿಚಕ್ರ ವಿಭವ' ಎಂಬ ಪದಪುಂಜದ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿವನು ತನ್ನ ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಗಳ ಚಕ್ರದ (ಶಕ್ತಿಚಕ್ರ) ವೈಭವದಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೀರುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಶಿವನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದುದಲ್ಲ; ಅದು ಅವನ ಶಕ್ತಿಗಳ ಆಟವೇ ಆಗಿದೆ. ಸ್ಪಂದ ದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಂಪನವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಈ ಕಂಪನವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ, ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ ಕೂಡ ಆ ಪರಮ ಚೈತನ್ಯದಿಂದಲೇ ಪ್ರಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಭವವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿಂತನೆ
ಇಂದಿನ ದಿನದುದ್ದಕ್ಕೂ, ನೀವು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಗಿಸುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ 'ಉನ್ಮೇಷ' ಮತ್ತು 'ನಿಮೇಷ'ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಲೋಚನೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಅದು ಮರೆತುಹೋಗುವ ಕ್ಷಣದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆ ಸಣ್ಣ ವಿರಾಮವನ್ನು ಅಥವಾ ಸ್ಪಂದನವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, "ಈ ಆಲೋಚನೆಯು ನನ್ನಿಂದ ಬಂದು ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ನನ್ನ ಚೈತನ್ಯದ ಆಟ" ಎಂದು ಮನನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಜೀವನವು ಒಂದು ದೈವಿಕ ನೃತ್ಯ ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Spanda — the doctrine of vibration) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.