Verse 1.2
અનુવાદ
હું વાણીની દેવી સરસ્વતીને, મારા કુળદેવતાને, મારા ગુરુઓને, કાળ અને યજ્ઞના જ્ઞાનને આપનારા સૂર્ય આદિ નવ ગ્રહોને, ગણપતિને અને ભક્તિપૂર્વક ઈશ્વરને પ્રણામ કરું છું. ત્રિપરાશર આદિ મહાન જ્યોતિષીઓ દ્વારા કહેવાયેલા વિસ્તૃત શાસ્ત્રોનો સાર સંક્ષિપ્ત કરીને, મંત્રેશ્વર એવા આ દૈવજ્ઞ જ્યોતિષીઓના હર્ષ માટે આ 'ફળદીપિકા' નામક અત્યંત સ્વચ્છ અને પવિત્ર ગ્રંથનું વર્ણન કરશે.
અર્થ
આ શ્લોક ગ્રંથની રચના પાછળના પવિત્ર ઉદ્દેશ્ય અને આધ્યાત્મિક આધારભૂમિને દર્શાવે છે. લેખક મંત્રેશ્વર સૌ પ્રથમ વિદ્યા, પરંપરા, ગ્રહશક્તિઓ અને ઈશ્વરનો આશીર્વાદ યાદ કરે છે, જે એમ સૂચવે છે કે જ્યોતિષવિદ્યા કેવળ ગાણિતિક ગણતરી નથી, પરંતુ તે દૈવી કૃપા અને ગુરુ પરંપરાથી પ્રવાહિત થતું દિવ્ય જ્ઞાન છે. જ્યાં સુધી સાધકનો અહંકાર શમતો નથી અને તે પરમ શક્તિ આગળ નમન કરતો નથી, ત્યાં સુધી ભવિષ્યના ફળોનું સાચું અવલોકન શક્ય નથી.
બીજી બાબત એ છે કે આ ગ્રંથ પૂર્વના મહાન આચાર્યો, ખાસ કરીને પરશુરામ દ્વારા પ્રવર્તાવવામાં આવેલા વિશાળ સાહિત્યનો સારાંશ છે. 'સંક્ષિપ્ય' શબ્દ દર્શાવે છે કે અહાં અનાવશ્યક વિસ્તાર છોડીને સીધા અને સ્પષ્ટ ફળકથન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આ જ્ઞાનનો ઉદ્દેશ્ય જ્યોતિષીઓને પ્રસન્ન કરવાનો અને તેમના માટે એક સ્વચ્છ પ્રકાશસ્તંભ બનવાનો છે, જેથી તેઓ ભ્રમણાઓથી મુક્ત થઈને સત્યનું દર્શન કરી શકે.
ચિંતન
આજે જ્યારે પણ તમે કોઈ નવું કાર્ય શરૂ કરો અથવા કોઈ મહત્વનો નિર્ણય લેવાનો હોય, ત્યારે પોતાની બૌદ્ધિક ક્ષમતા પર અતિશય ગર્વ કરવાને બદલે એક ક્ષણ માટે શાંત થઈને આભાર માનો. તમારા પૂર્વજો, ગુરુઓ અને તે પરમ શક્તિનો સ્મરણ કરો જેણે તમને બુદ્ધિ અને અવસરો પ્રદાન કર્યા છે. આ નમ્રતાનું ભાવ તમારા વિચારોને સ્પષ્ટ કરશે અને તમારા નિર્ણયોમાંથી અહંકારને દૂર કરીને તેમને વધુ ફળદાયી બનાવશે.
A contemplative reading in the spirit of the Jyotish — classical Vedic astrology tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.