Karika 1
Translation
जसको उन्मेष (सृष्टि) र निमेष (प्रलय) बाट जगतको उदय र अस्त हुन्छ, शक्तिहरूको चक्रको वैभवका स्रोत ती शंकरको हामी स्तुति गर्दछौं।
Meaning
यस प्रथम कारिकामा भगवान् शिवलाई समस्त सृष्टिको आधार र स्रोतको रूपमा वन्दना गरिएको छ। यहाँ 'उन्मेष' र 'निमेष' लाई आँखाको झिम्काइको रूपमा बुझ्न सकिन्छ। जसरी आँखाको झिम्काइले दृश्यको प्रकट र अप्रकट अवस्थालाई जनाउँछ, त्यसरी नै शिवको चैतन्यको स्पन्दन (तरंग) बाट यो ब्रह्माण्डको सृष्टि र प्रलय निरन्तर भइरहन्छ।
यहाँ शिव कुनै बाह्य ईश्वर होइनन्, अपितु हाम्रो आफ्नै चेतनाको त्यो मूल स्रोत हुन् जसले शक्तिहरूको अनन्त चक्रलाई सञ्चालन गर्दछ। यो जगत उहाँबाट अलग छैन; यो त उहाँकै चेतनाको विस्तार र संकोचन मात्र हो। 'शक्तिचक्रविभवप्रभवम्' ले यो संकेत गर्दछ कि सम्पूर्ण ज्ञान, क्रिया र इच्छाशक्तिहरू उहाँकै स्वरूपबाट निस्कन्छन् र उहाँमै विलीन हुन्छन्।
Contemplation
आज दिनभरि आफ्नो हरेक सास फेर्ने गतिलाई महसुस गर्नुहोस्। सास भित्र जाँदा (पूरक) र बाहिर जाँदा (रेचक) को बीचमा जुन सूक्ष्म विश्रामको क्षण हुन्छ, त्यहीँ 'उन्मेष' र 'निमेष' को मिलन बिन्दु छ। कुनै पनि कार्य गर्दा वा विचार आउँदा, त्यो विचार कहाँबाट उठिरहेको छ र कहाँ विलीन भइरहेको छ, त्यसको साक्षी बन्नुहोस्। यो बोध गर्ने प्रयास गर्नुहोस् कि तपाईंको भित्र चल्ने यो विचारको स्पन्दन नै ब्रह्माण्डको स्पन्दन हो।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Spanda — the doctrine of vibration) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.