Sutra 1.1
ಅನುವಾದ
ಚೈತನ್ಯವೇ ಆತ್ಮ.
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ತ್ರಿಕಾ ದರ್ಶನದ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಶಿವನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ನಿಜವಾದ 'ನಾನು' ಎಂಬುದು ಜಡವಾದ ವಸ್ತುವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸೀಮಿತವಾದ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಶುದ್ಧ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅಥವಾ ಚೈತನ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಚೈತನ್ಯವು ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಧಾರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಶಾಂಭವೋಪಾಯದ ಈ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯು ಜೀವನನ್ನು ತನ್ನ ಸೀಮಿತ ಗುರುತಿನಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಿ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶಿವತತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈ ಒಂದೇ ಚೈತನ್ಯದ ಸ್ಪಂದನಗಳು ಮಾತ್ರ. ಆತ್ಮವು ಏನನ್ನಾದರೂ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಅದು ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇವಲ ಅಜ್ಞಾನದ ಮುಸುಕು ಬಿಚ್ಚಿದಾಗ, 'ನಾನು ದೇಹ' ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಹೋಗಿ, 'ನಾನು ಚೈತನ್ಯ' ಎಂಬ ನಿಜವಾದ ಅರಿವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿಂತನೆ
ದಿನದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ಗಡಿರೇಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರಿಸಿ. 'ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ' ಎಂಬ ಈ ಸರಳವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅನುಭವವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಮನಿಸಿ. ಆ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವವನು ಯಾರು? ಆ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವವನು ಯಾರು? ಆ ಗಮನವೇ ನಿಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಚೈತನ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ. ದಿನಪೂರ್ತಿ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ, 'ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ದೇಹವೇ ಹೊರತು, ನಾನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ' ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.