Sutra 1.1
ଅନୁବାଦ — ଚୈତନ୍ୟମାତ୍ମା (Caitanyamātmā)
ଚେତନା ହିଁ ଆତ୍ମା।
ଅର୍ଥ
ଏହି ପ୍ରଥମ ସୂତ୍ର ଶୈବ ଦର୍ଶନର ମୂଳଦୁଆ। ଏଠାରେ 'ଚୈତନ୍ୟ' ଅର୍ଥ କେବଳ ମାନସିକ ଚିନ୍ତା ବା ବୁଦ୍ଧି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶିତ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଚେତନତା। ଏହି ଚେତନା ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତିର ଆଧାର, ଯାହା ଜ୍ଞାତା (ଜାଣିବା ବ୍ୟକ୍ତି), ଜ୍ଞେୟ (ଜାଣିବାର ବିଷୟ) ଏବଂ ଜ୍ଞାନ (ଜାଣିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା) - ଏହି ତିନୋଟିରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ରହିଛି।
ଆତ୍ମା କୌଣସି ସୀମିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବା ଶରୀର ନୁହେଁ। ଏହା ହେଉଛି ସେହି ପରମ ଶିବତତ୍ତ୍ୱ, ଯାହା ସବୁକିଛିକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବୁଝୁ ଯେ ଆମର ମୂଳ ସ୍ୱରୂପ କେବଳ ସେହି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ସେତେବେଳେ ଆମେ ବାହ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜର ଅସୀମ ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁ।
ଚିନ୍ତନ
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ କିଛି ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଶୁଣୁଛନ୍ତି ବା କରୁଛନ୍ତି, ସେହି ଅନୁଭବର ବିଷୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ନ ଦେଇ, ସେହି ଅନୁଭବକୁ ଯିଏ 'ଜାଣୁଛି' - ସେହି ଦ୍ରଷ୍ଟା ବା ଚେତନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରନ୍ତୁ। ନିଜକୁ ପଚାରନ୍ତୁ, "ଏହି ଚେତନା କ’ଣ କେବେ ବଦଳୁଛି?" ଏହି ସ୍ଥିର ସାକ୍ଷୀ ଭାବକୁ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.