Sutra 1.10
വിവർത്തനം
അവिवേകം (വിവേകശൂന്യത) ആണ് മായ; അത് സുഷുപ്തി അവസ്ഥയാണ്.
അർത്ഥം
ഈ സൂത്രം മായയുടെ സ്വഭാവത്തെ വളരെ ലളിതമായി നിർവചിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥമായ 'ഞാൻ' ആരാണ് എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവേകബോധം നഷ്ടപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണ് അവिवേകം. ശിവോഹം എന്ന പരമസത്യത്തെ മറന്ന്, ഞാൻ ശരീരമാണ്, ഞാൻ മനസ്സാണ്, ഞാൻ പരിമിതനാണ് എന്ന തെറ്റായ ധാരണയിൽ ജീവിക്കുന്നതാണ് മായയുടെ പ്രവർത്തനം. ഇത് വെറുമൊരു ബൗദ്ധിക പിഴവല്ല, മറിച്ച് ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രകാശം മറയ്ക്കുന്ന ഒരു ഗാഢമായ അജ്ഞാനാവസ്ഥയാണ്.
ഈ അവസ്ഥയെ സൂത്രം 'സൗഷുപ്തം' അഥവാ സുഷുപ്തിയുമായി ഉപമിക്കുന്നു. ആഴത്തിലുള്ള ഉറക്കത്തിൽ ബാഹ്യലോകവും ആന്തരിക ചിന്തകളും ഇല്ലാതാവുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവിടെയും പരമസത്യത്തിന്റെ ബോധം വികസിക്കുന്നില്ല; അത് ഒരു മൂടൽമഞ്ഞു പോലെ നിൽക്കുന്നു. അതുപോലെ, ജാഗ്രത് അവസ്ഥയിൽ പോലും നാം വിവേകശൂന്യരായി ജീവിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ ചൈതന്യം ഒരു തരം ആദ്ധ്യാത്മിക ഉറക്കത്തിലാണ്. ശിവോപായത്തിൽ ഈ മായയെ ഭേദിക്കാൻ ബാഹ്യമായ പ്രയത്നങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ഗുരുവിന്റെ കൃപയാലോ അചാനകമായുള്ള ചൈതന്യസ്ഫുരണയാലോ ഉണ്ടാകുന്ന ഉണർവ്വാണ് ആവശ്യം.
ധ്യാനം
ഇന്ന് ദിവസത്തിൽ പല തവണ, പ്രത്യേകിച്ച് മനസ്സ് ആശങ്കകളിലോ ആവേശങ്ങളിലോ കുടുങ്ങുമ്പോൾ, നിമിഷനേരം എല്ലാ ചിന്തകളെയും മാറ്റിവെച്ച് "ഈ ബോധം ആരുടേതാണ്?" എന്ന് ചോദിക്കുക. ശരീരമോ മനസ്സോ അല്ല, ആ ബോധം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ 'ഞാൻ' എന്നുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ മാത്രം മതി. ആ ചോദ്യം ഉയരുമ്പോൾ തന്നെ ഉണ്ടാകുന്ന നിമിഷത്തെ മൗനവും വിടവും തന്നെയാണ് മായയുടെ ഉറക്കത്തിൽ നിന്നുള്ള ചെറിയ ഉണർവ്വ്. ആ ഉണർവ്വിൽ കുറച്ചുനേരമെങ്കിലും ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ ശ്രമിക്കുക.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.