Sutra 1.11
ಅನುವಾದ
ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳ (ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ ಮತ್ತು ಸುಷುಪ್ತಿ) ಅನುಭವಿ ಅಥವಾ ಭೋಕ್ತನೇ ವೀರೇಶನು (ಮಹಾನ್ ಯೋಗಿ ಅಥವಾ ಪರಮ ಶಿವ).
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ ಮತ್ತು ಸುಷುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚೈತನ್ಯದ ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವನು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಅವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ತನ್ನನ್ನು ಸೀಮಿತನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಚೈತನ್ಯವೇ 'ವೀರೇಶ'. ಇಲ್ಲಿ 'ವೀರ' ಎಂದರೆ ಭಯವಿಲ್ಲದವನು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿದವನು; 'ಈಶ' ಎಂದರೆ ಒಡೆಯ. ಅಂದರೆ, ಬದಲಾಗುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಅವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡದೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯ ವಹಿಸಿರುವ ಪರಮ ಶಿವನೇ ನಿಜವಾದ ಯೋಗಿ ಅಥವಾ ವೀರ.
ಈ ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಶಿವನ ಲೀಲೆ ಅಥವಾ ಸ್ಫುರಣಗಳು ಮಾತ್ರ. ಜಾಗ್ರತದಲ್ಲಿ ಹೊರಲೋಕವನ್ನು, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಒಳಲೋಕವನ್ನು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ವೀರೇಶನ ಸ್ವರೂಪ. ಯಾವಾಗ ಒಬ್ಬ ಸಾಧಕನು ತಾನು ಈ ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಈ ಅವಸ್ಥೆಗಳೆಲ್ಲಾ ತನ್ನೊಳಗೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೋ, ಆಗಲೇ ಅವನು ಸೀಮಿತ ಜೀವನಿಂದ ವೀರೇಶನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಶಾಂಬವೋಪಾಯದ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹಂತವಾಗಿದೆ.
ಚಿಂತನೆ
ಇಂದಿನ ದಿನದುದ್ದಕ್ಕೂ, ನೀವು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಕನಸಿನಂತಹ ಭ್ರಮೆಗೆ ಅಥವಾ ಆಳವಾದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಗೆ (ನಿದ್ರೆಗೆ ಹೋಲುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ) ಜಾರಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ: "ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುವವನು ಯಾರು?" ಆ ಅನುಭವವು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಾಣಿ. ನೀವು ಅಲೆಯಲ್ಲ, ನೀವು ಆ ಅಲೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ. ಈ ದೃಢವಾದ ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ವೀರನಂತೆ ದಿನಚರಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.