Sutra 1.12
ಅನುವಾದ
ವಿಸ್ಮಯವೇ ಯೋಗದ ಭೂಮಿಕೆ.
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಶಾಂಬವೋಪಾಯದ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ವಿಸ್ಮಯ' ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಅಹಂಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಕರಗಿಹೋಗಿ, ಚೈತನ್ಯವು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಮಾದ್ಭುತ ಅನುಭವ. ಜಗತ್ತನ್ನು ವಸ್ತುಗಳ ಸಮೂಹವೆಂದು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿ ಬದಲಾಗಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಶಿವನ ಸ್ಪಂದನ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಅರಿವಾದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ನಿಶ್ಚಲವಾದ ಆನಂದವೇ ವಿಸ್ಮಯ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಬರುವುದಲ್ಲ; ಇದು ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶವಾದ ಜ್ಞಾನದ ಸಹಜ ಸ್ಫುರಣ.
ಈ ವಿಸ್ಮಯವೇ ಯೋಗದ ನಿಜವಾದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಅಥವಾ 'ಭೂಮಿಕೆ'. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಯೋಗವನ್ನು ಕಠಿಣ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗವು ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕ್ಷಣ. ಆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಆಳವಾದ ಅಚ್ಚರಿ ಮತ್ತು ಪುಳಕವೇ ಸಾಧಕನನ್ನು ದ್ವೈತದಿಂದ ಅದ್ವೈತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸೇತುವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಈ ವಿಸ್ಮಯ ಉಂಟಾಯಿತೆಂದರೆ, ಮನಸ್ಸು ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ತಾನೇ ಶಿವ ಎಂಬ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಚಿಂತನೆ
ದಿನದ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ಒಂದು ಹಳೆಯ ನೆನಪು ಮಿಂಚುವಾಗ ಅಥವಾ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರ ಕೇಳಿಸಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಒಳಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ತಬ್ಧತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ 'ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಭಾವನೆ ಮರೆತುಹೋಗಿ, ಕೇವಲ ಅನುಭವ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಡಿ; ಬದಲಾಗಿ, ಆ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಭಾವನೆಯಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿ. 'ಇದು ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಗರಿಸುವ ಬದಲು, ಆ ಅದ್ಭುತವೇ ನೀನಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಲು ಬಿಡಿ. ಈ ವಿಸ್ಮಯವೇ ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪದ ಕಿಡಿ ಎಂದು ಅರಿತು, ದಿನದ ಉಳಿದ ಸಮಯವನ್ನು ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಪಂದನದೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯಿರಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.