Sutra 1.13
Translation
ଇଚ୍ଛା ଶକ୍ତିରୁମା କୁମାରୀ
Meaning
ଏହି ସୂତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ପରମ ଶିବଙ୍କର ‘ଇଚ୍ଛା ଶକ୍ତି’ ହିଁ ‘ଉମା’ ଅଟନ୍ତି। ଏଠାରେ ‘କୁମାରୀ’ ଶବ୍ଦଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କୁମାରୀ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯିଏ ସର୍ବଦା ନୂତନ, ଅନନ୍ୟ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର କୌଣସି ପୂର୍ବ ସଂସ୍କାର ବା ବିକାର ନାହିଁ। ଏହି ଇଚ୍ଛା ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଚୈତନ୍ୟର ପ୍ରଥମ ସ୍ପନ୍ଦନ, ଯାହା ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ କରେ କିନ୍ତୁ ନିଜେ ସେହି ସୃଷ୍ଟିର ସୀମାବଦ୍ଧତାରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ।
ଶୈବ ଦର୍ଶନ ଅନୁଯାୟୀ, ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ କୌଣସି ବିଷୟ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉ, ସେହି ଆକର୍ଷଣର ମୂଳରେ ଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାକୁ ହିଁ ଉମା ବା ଇଚ୍ଛା ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ। ଏହା କୌଣସି ଅଭାବରୁ ଜାତ ହୋଇନଥାଏ, ବରଂ ଏହା ଚୈତନ୍ୟର ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ରହେ, ସେତେବେଳେ ତାହା ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
Contemplation
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ତୁମ ମନରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ଜାତ ହେବ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେହି ଇଚ୍ଛାର ଉତ୍ସକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର। ସେହି ଇଚ୍ଛାଟି କେଉଁଠାରୁ ଆସୁଛି? କଣ ଏହା କୌଣସି ଅଭାବବୋଧରୁ ଆସୁଛି, ନା ଏହା ତୁମ ଭିତରେ ଥିବା ସେହି ଶୁଦ୍ଧ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଚୈତନ୍ୟର ସ୍ପନ୍ଦନ? ପ୍ରତିଟି ଇଚ୍ଛାକୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ନୃତ୍ୟ ବୋଲି ମନେକରି, ତାହାକୁ ଅହଂକାରମୁକ୍ତ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.