Sutra 1.14
തർജ്ജമ
ദൃശ്യമാണ് ശരീരം.
അർത്ഥം
ഈ സൂത്രം പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും സ്വന്തം ദേഹത്തിന്റെയും യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു നിർണ്ണായകമായ വെളിപ്പെടുത്തലാണ് നൽകുന്നത്. സാധാരണഗതിയിൽ നാം ശരീരത്തെ 'ഞാൻ' എന്നോ അല്ലെങ്കിൽ 'എന്റേത്' എന്നോ കരുതി, അതിനെ ഒരു സ്ഥിരമായ വസ്തുവായി (Subject) കാണുന്നു. എന്നാൽ ശിവസൂത്രങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്, ശരീരം ഉൾപ്പെടെ പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാം 'ദൃശ്യം' മാത്രമാണെന്നാണ്. അതായത്, അവ നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന വസ്തുക്കൾ (Objects) മാത്രമാണ്. കാണുന്നവൻ (ദ്രഷ്ടാവ്) ശിവനോ അഥവാ ശുദ്ധചൈതന്യമോ ആണ്; കാണപ്പെടുന്നതെല്ലാം (ദൃശ്യം) ആ ചൈതന്യത്തിൽ വികസിക്കുന്ന പ്രതിബിംബങ്ങൾ മാത്രമാണ്.
ശംഭവോപായത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള ഈ ഉപദേശം, ചിന്തയെയോ ശ്വാസത്തെയോ ആശ്രയിക്കാതെ, നേരിട്ടുള്ള ദർശനത്തിലൂടെ (Vision) ബോധത്തെ ഉണർത്തുന്നു. ശരീരം ഒരു വസ്തുവാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, അതിൽ നിന്ന് 'ഞാൻ' എന്ന അഹംഭാവം പിൻവാങ്ങുന്നു. ശരീരം മാറുന്നു, വളരുന്നു, ക്ഷയിക്കുന്നു, അതിനാൽ അത് നിത്യമായ ആത്മാവ് ആകാൻ കഴിയില്ല. ഇത് കണ്ടറിയാമ്പോൾ, മാറാത്ത സാക്ഷിചൈതന്യത്തിൽ (Witness Consciousness) യോഗി ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. ലോകവും ശരീരവും ശിവന്റെ വിലാസമാണ്, അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ശിവതന്നെയാണെങ്കിലും, അവയെ 'വസ്തുക്കൾ' പോലെ കാണുന്ന ഭ്രമം നീങ്ങുമ്പോഴാണ് മുക്തി ഉണ്ടാകുന്നത്.
ധ്യാനം
ഇന്ന് മുഴുവൻ സമയവും നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തെ ഒരു വസ്തുവായി കാണാൻ ശ്രമിക്കുക. നടക്കുമ്പോഴോ ഇരിക്കുമ്പോഴോ "ഞാൻ നടക്കുന്നു" എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നതിനുപകരം, "ഈ ശരീരം നടക്കുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നു" എന്ന് സാക്ഷിഭാവത്തിൽ നിരീക്ഷിക്കുക. കൈകൾ ചലിക്കുന്നത്, ശ്വാസം വീശുന്നത്, വിശപ്പ് അനുഭവപ്പെടുന്നത് എല്ലാം നിങ്ങളിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് സംഭവിക്കുന്ന ഒരു ദൃശ്യം (Scene) പോലെയാണ് എന്ന് തിരിച്ചറിയുക. ഏത് സമയത്തും "ഇത് കാണപ്പെടുന്നതാണ്, ഞാൻ കാണുന്നവനാണ്" എന്ന ബോധം മനസ്സിൽ സൂക്ഷിക്കുക. ഇത് നിങ്ങളെ ശരീരബോധത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാക്കി, ശുദ്ധചൈതന്യത്തിൽ ലയിപ്പിക്കും.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.