Sutra 1.16
અનુવાદ
શુદ્ધ તત્ત્વની અનુસંધાનથી આ પશુ શક્તિ છે.
અર્થ
આ સૂત્ર શાંભવોપાયની સાધનાનો સમય-સરતાનો સંક્ષિપ્ત વિશ્લેષણ કરે છે. શુદ્ધ તત્ત્વ એ શિવનું શુદ્ધ, ભેદ-રહિત, સ્વચ્છ ચેતના-સ્વરૂપ પરમ તત્ત્વ છે. અનુસંધાન એ તેના પ્રત્યક્ષ, વિકલ્પ-રહિત અનુભવની સતત સાધના છે. આ સાધના દ્વારા જ સાધકની પશુ શક્તિ અથવા પામર અજ્ઞાનજનિત શક્તિ પૂર્ણપણે શાંત થઈ જાય છે.
પશુ શક્તિ એ માત્ર કર્મ કારણભૂત શક્તિ નથી, પરંતુ તે અહંકાર, મમકાર, વિકલ્પ અને ભેદવાદની મૂળ શક્તિ છે. જ્યારે સાધક શુદ્ધ તત્ત્વના અનુસંધાનમાં સ્થિર થાય છે, ત્યારે આ શક્તિ સ્વયંજ વિલીન થઈ જાય છે. આ શક્તિનો શાંત થવો એ જ શિવાવસ્થા છે, જેમાં સાધક સર્વદા શિવના સ્વરૂપમાં સ્થિર રહે છે.
ચિંતન
આજના સમયમાં, જ્યારે કોઈ વિકલ્પ કે ભય ઉભો થાય, ત્યારે એક પલ માટે શુદ્ધ તત્ત્વનું સ્મરણ કરો: "હું શિવ છું, હું સર્વદા શુદ્ધ અને પરિપૂર્ણ છું." આ વિચાર સાથે વિકલ્પને જુઓ અને તેના પર કબજો નક્કી કરો. આ સાધના દ્વારા તમારી પશુ શક્તિ શાંત થશે અને તમે શિવના સ્વરૂપમાં સ્થિર થશો.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.