Sutra 1.18
തർജ്ജമ
ലോകാനന്ദഃ സമാധി സുഖം — ലൗകികമായ ആനന്ദമാണ് സമാധിയുടെ സുഖം.
അർത്ഥം
ഈ സൂത്രം പ്രഥമ ഉന്മേഷത്തിലെ ശാംഭവോപായത്തിന്റെ ഭാഗമായി, സമാധിയുടെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ആഴമേറിയ വെളിപ്പെടുത്തലാണ് നൽകുന്നത്. സാധാരണഗതിയിൽ സമാധി എന്നത് ലോകത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നതോ, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളെ നിഷേധിക്കുന്നതോ ആയ ഒരു അവസ്ഥയാണെന്ന് പലരും കരുതാറുണ്ട്. എന്നാൽ കാശ്മീര ശൈവം പറയുന്നത്, യഥാർത്ഥ സമാധി ലോകത്തിന് പുറത്തല്ല, മറിച്ച് ലൗകികമായ ആനന്ദങ്ങളിൽ തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. ഇവിടെ 'ലോകാനന്ദം' എന്നത് കേവലം ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഓരോ അനുഭവത്തിലും വിളങ്ങുന്ന ചൈതന്യത്തിന്റെ (ശിവന്റെ) ആനന്ദമാണ്.
സമാധി എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക ഇരുട്ടുമുറിയിൽ ഇരുന്ന് കണ്ണടച്ചിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയല്ല, മറിച്ച് പുറലോകത്തെ ഓരോ ആനന്ദത്തിലും അതിന്റെ ഉറവിടമായ പരശിവനെ തിരിച്ചറിയുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ഭക്തൻ ലോകത്തെ വെറുക്കുന്നില്ല, മറിച്ച് ലോകത്തിലെ ഓരോ സുഖത്തിലും അത് ശിവന്റെ വികാസമാണെന്ന് കണ്ട് അതിൽ ലയിക്കുന്നു. ലൗകികമായ ആനന്ദം പരിമിതമാണെന്നും അത് നശിക്കുമെന്നുമുള്ള ധാരണ മാറി, ആ ആനന്ദം തന്നെ അനന്തമായ ശിവാനന്ദത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ സമാധി സിദ്ധിക്കുന്നത്. ലോകം മായയല്ല, മറിച്ച് ശിവന്റെ ലീലയാണ്; അതിലെ ആനന്ദം തന്നെയാണ് പരമമായ സമാധാനം.
ചിന്തനം
ഇന്ന് നിങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരു ചെറിയ ആനന്ദം — ഒരു നല്ല ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചി, ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ ചിരി, അല്ലെങ്കിൽ തണുത്ത കാറ്റിന്റെ സ്പർശം — ആസ്വദിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറും ശാരീരികമായ സുഖം മാത്രമാണെന്ന് കരുതി ഒതുങ്ങിപ്പോകരുത്. ആ നിമിഷത്തിൽ കണ്ണടച്ച്, ഈ ആനന്ദം എവിടെ നിന്നാണ് ഉദിക്കുന്നത് എന്ന് ചിന്തിക്കുക. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറം, മനസ്സിനപ്പുറം, നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലെ ശുദ്ധ ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ ആനന്ദം പൊങ്ങിവരുന്നതെന്ന് തിരിച്ചറിയുക. ആ ആനന്ദം ലോകത്തിന്റേതല്ല, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം സ്വഭാവമായ ശിവാനന്ദത്തിന്റെ ഒരു തിളക്കമാണ്. ആ നിമിഷത്തിൽ "ഇത് ഞാനാണ്, ഇത് ശിവനാണ്" എന്ന് ഉറപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആ ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകുക. ലോകാനന്ദത്തിൽ തന്നെ സമാധി കണ്ടെത്തുന്ന ഈ പരിശീലനം ദിവസം മുഴുവൻ തുടരുക.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.