Sutra 1.2
ಭಾಷಾಂತರ
ಜ್ಞಾನವೇ ಬಂಧನ.
ಅರ್ಥ
ಇಲ್ಲಿ 'ಜ್ಞಾನ' ಎಂದರೆ ಪರಮ ಶಿವನ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅದ್ವೈತ ಚೈತನ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದ್ವೈತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವ ಸೀಮಿತ ಬೌದ್ಧಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯ. ತಾನು ಶಿವನಿಂದ ಬೇರೆ, ಜಗತ್ತು ಶಿವನಿಂದ ಬೇರೆ ಎಂಬ ಭೇದಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿತ ಮಾಹಿತಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ 'ಜ್ಞಾನ' ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಜ್ಞಾನವು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಮುಕ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ತತ್ತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಪೂರ್ಣತ್ವವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಪದರಗಳನ್ನು ಕಳಚುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಬೌದ್ಧಿಕ ಜ್ಞಾನವು ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 'ನಾನು' ಹಾಗೂ 'ಅದು' ಎಂಬ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ವಂದ್ವವೇ ಬಂಧನದ ಮೂಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಾಂಬವೋಪಾಯದ ಈ ಸೂತ್ರವು ಸಾಧಕನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಯ ಆಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಶಬ್ದಗಳ ಮತ್ತು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಆಚೆ ಇರುವ ನೇರ ಅನುಭವದ ಕಡೆ ತಿರುಗಲು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಚಿಂತನೆ
ದಿನದುದ್ದಕ್ಕೂ ನೀವು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿತಾಗ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಗಮನಿಸಿ: "ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯು ನನ್ನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮನಸ್ಸು ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಓಡುವಾಗ, ಜ್ಞಾನದ ಭಾರವನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, ಕೇವಲ 'ಅರಿವು' ಅಥವಾ 'ಪ್ರಜ್ಞೆ'ಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಯಾವುದೇ ಪದಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಆ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ; ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಬಿಡುಗಡೆ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.