Sutra 1.2
Translation — ଜ୍ଞାନଂ ବନ୍ଧଃ (Jñānaṃ Bandhaḥ)
ଜ୍ଞାନ (ସୀମିତ ବୌଦ୍ଧିକ ଜ୍ଞାନ) ହେଉଛି ବନ୍ଧନ।
Meaning —
ଏଠାରେ 'ଜ୍ଞାନ' ଶବ୍ଦଟି ଆମର ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧି ବା ବିଚାରବୁଦ୍ଧିକୁ ବୁଝାଏ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଜଗତକୁ ଦ୍ୱୈତ ଭାବରେ ଦେଖୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଅଲଗା ବୋଲି ମନେ କରୁ, ସେତେବେଳେ ଆମର ସେହି ଜ୍ଞାନ ବନ୍ଧନର କାରଣ ହୋଇପଡ଼େ। ଏହା ସେହି ଜ୍ଞାନ ଯାହା ଆମକୁ 'ମୁଁ' ଏବଂ 'ଏହା' ବା 'ଅନ୍ୟ' ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ।
କାଶ୍ମୀର ଶୈବ ଦର୍ଶନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ରୂପ ଅନୁସାରେ ଚିହ୍ନିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଆତ୍ମାର ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସ୍ୱରୂପକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବା ନାହିଁ। ଏହି ବୌଦ୍ଧିକ ଜ୍ଞାନ ଆମର ଚେତନାକୁ ସୀମିତ କରିଦିଏ, ଫଳରେ ଆମେ ଶିବଙ୍କର ଅଖଣ୍ଡ ସତ୍ତାଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉ। ଏହି ସୀମିତ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ବନ୍ଧନର ମୂଳ କାରଣ।
Contemplation —
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେଖିବେ, ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ନାମ ବା ଶ୍ରେଣୀରେ ବାନ୍ଧିବା ପୂର୍ବରୁ କିଛି କ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅଟକି ଯାଆନ୍ତୁ। ସେହି ବସ୍ତୁ ବା ବ୍ୟକ୍ତି ସହିତ ଆପଣଙ୍କର ଏକତ୍ୱ କିପରି ଅଛି, ତାହା ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ବୁଦ୍ଧିର ବିଚାରକୁ ପଛରେ ପକାଇ କେବଳ 'ସଚେତନତା'ର ସ୍ତରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.