Sutra 1.21
Translation
ଶୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟୋଦୟାତ୍ ଚକ୍ରେଶତ୍ୱ ସିଦ୍ଧିଃ (Śuddha vidyodayāt cakreśatva siddhiḥ) ଶୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟାର ଉଦୟରୁ ଚକ୍ରେଶତ୍ୱ (ସମୂହର ଅଧିପତି ହେବାର ଅବସ୍ଥା) ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ।
Meaning
ଏହି ସୂତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ ସାଧକଙ୍କ ଭିତରେ 'ଶୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟା' ବା ପରମ ଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ କେବଳ ନିଜକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ନିଜର ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟା ହେଉଛି ସେହି ଅବସ୍ଥା ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଏବଂ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅଲଗା ନୁହଁନ୍ତି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ବୋଧ ହୁଏ। ଏହା କୌଣସି ପୁସ୍ତକୀୟ ଜ୍ଞାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ଚେତନାକୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ କରିବାର ଏକ ଅନୁଭୂତି।
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ସାଧକ 'ଚକ୍ରେଶ' ହୋଇଯାନ୍ତି। ଚକ୍ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତିର ସମୂହ ବା ସୃଷ୍ଟିର ଚକ୍ର। ଚକ୍ରେଶ ହେବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନିଜର ଚେତନାରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ପାଇବା। ସେତେବେଳେ ବାହ୍ୟ ଜଗତ ଆଉ ବାଧା ହୋଇ ରହେ ନାହିଁ, ବରଂ ସାଧକଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିର ଏକ ପ୍ରକାଶ ଭାବେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ।
Contemplation
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି, ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ପରିସ୍ଥିତି ସହ ସମ୍ପର୍କରେ ଆସୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ଏହା ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଚେତନାର ଏକ ପ୍ରକାଶ। ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିଜଠାରୁ ଭିନ୍ନ ବୋଲି ନ ଭାବି, ନିଜର ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ଦେଖନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଚେତନା ହିଁ ସେହି ସବୁ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହି ଏକତ୍ୱର ଭାବନାକୁ ଧରି ରଖିବା ହିଁ ଚକ୍ରେଶତ୍ୱ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.