Sutra 1.3
भाषांतर
योनींचा समूह, कला आणि शरीर हे (स्वतः शिवाचेच रूप आहे).
अर्थ
या सूत्रात शिवस्वरूपाचा विस्तार स्पष्ट करण्यात आला आहे. 'योनिवर्ग' म्हणजे वाक्, स्मृती आणि ज्ञान यांची मूळ कारणे किंवा बीजे; 'कला' म्हणजे इंद्रियांची क्रियाशील शक्ती आणि 'शरीर' म्हणजे स्थूल देह. सामान्य माणसाला हे घटक स्वतःपासून वेगळे, जड आणि मर्यादित वाटतात, परंतु त्रिक दर्शनानुसार हे सर्व भैरवाचीच अभिव्यक्ती आहे. विश्वातील प्रत्येक सृजनशक्ती, प्रत्येक इंद्रिय आणि प्रत्येक अणू हा शिवाच्या चेतनेचाच स्पंदन आहे, वेगळे काही नाही.
जेव्हा साधकाला हे जाणवते की त्याचे शरीर केवळ मांस-रक्ताचे पिंड नसून ते चैतन्याचेच एक रूप आहे, तेव्हा त्याच्या दृष्टिकोनात आमूलाग्र बदल होतो. बाह्य जग आणि आंतरिक देह यांच्यातील भेद लोप पावतो. जे काही दिसते, जे काही अनुभवले जाते, ते सर्व 'मी'च आहे या जाणीवेत जगणे म्हणजे शाम्भव उपायाचे सार आहे. योनी, कला आणि शरीर हे बंधनाची साखळी नसून मुक्तीचेच द्वार आहेत, कारण त्यांच्या आत आणि पलीकडे फक्त शिवतत्त्वच विद्यमान आहे.
चिंतन
दिवसभरात जेव्हा तुम्ही एखादी क्रिया कराल, उदाहरणार्थ हाताने पाणी प्याल किंवा चालताना जमिनीवर पाऊल टाकाल, तेव्हा क्षणभर थांबा. केवळ शारीरिक हालचालीकडे पाहण्याऐवजी, त्या हालचालीच्या मागील चैतन्य शक्तीकडे (कलेकडे) लक्ष द्या. असा विचार करा की, 'हे शरीर आणि ही क्रिया माझ्यापासून वेगळी नाही, तर ती शिवाच्या चैतन्याचीच लहर आहे.' जडत्व विसरून प्रत्येक कृतीमध्ये दिव्यत्व अनुभवा.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.