Sutra 1.6

भाषांतर

शक्तिचक्रसन्धाने विश्वसंहारः

अर्थ

या सूत्राचा शाब्दिक अर्थ असा की, 'शक्तींच्या चक्राशी एकरूप होण्यामध्ये किंवा त्यांचे संधान (जोड) करण्यामध्ये विश्वाचा संहार होतो.' येथे 'शक्तिचक्र' म्हणजे भगवान शिवाच्या चेतनेतून उद्भवणाऱ्या विविध ऊर्जा किंवा देवतांचा समूह होय. 'सन्धान' म्हणजे केवळ बौद्धिक जोड नव्हे, तर त्या शक्तींच्या मूळ स्त्रोताशी, म्हणजेच शुद्ध चेतनेशी पूर्णपणे लीन होणे. जेव्हा साधक आपल्या अंतर्गत लक्ष्याला या शक्तींच्या रूपात वळवतो आणि त्यांच्या पलीकडे असणाऱ्या एकात्मतेचा साक्षात्कार करतो, तेव्हा बाह्य जगाची विखुरलेली आणि भिन्न वाटणारी रचना (विश्व) आपोआप विरघळते.

'विश्वसंहार' म्हणजे जगाचा नाश किंवा विनाश नव्हे, तर जगाच्या वेगळेपणाच्या भावनेचे (द्वैताचे) विघटन होय. सामान्य अवस्थेत आपण जगाला आपल्यापासून वेगळे आणि वस्तूंच्या स्वरूपात पाहतो, पण शक्तिचक्राचे सन्धान झाल्यावर हे सर्व रूपे पुन्हा एकाच चेतनेत विलीन होतात. जसे वेगवेगळ्या रंगांचे किरण पुन्हा पांढऱ्या प्रकाशात मिसळतात, तसेच विश्वातील सर्व अनुभव शक्तींच्या मूळ स्वरूपात परत आल्यावर द्वैताचा अंत होतो आणि केवळ अद्वैत शिवतत्त्व शिल्लक राहते. हे 'संहार' म्हणजे मर्यादित दृष्टीकोनाचे विसर्जन आहे.

चिंतन

दिवसभरात जेव्हा तुमचे लक्ष बाह्य जगातील वेगवेगळ्या घटना, विचार किंवा भावनांकडे जाईल, तेव्हा क्षणभर थांबा आणि हा प्रयोग करा. डोळे मिटून किंवा अर्धवट उघडे ठेवून, त्या विशिष्ट विचाराला किंवा अनुभवाला एक वेगळी वस्तू मानण्याऐवजी, तो कोणत्या ऊर्जेने (शक्तीने) प्रकाशित होत आहे याकडे लक्ष द्या. ज्या चेतनेमुळे तो विचार तुम्हाला दिसत आहे, त्या चेतनेशी स्वतःला जोडा. असे केल्यावर त्या विचाराचे वेगळेपण कमी होऊन तो फक्त 'जाणीव' म्हणून उरतो का, हे पहा. ही प्रक्रिया म्हणजेच शक्तिचक्राचे सन्धान आणि मर्यादित विश्वाचे संहार होय.