Sutra 1.7
Translation
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिभेदे तुर्याभोगसम्भवः (Jāgratsvapnasuṣuptibhede turyābhogasambhavaḥ)
ଅର୍ଥାତ୍: ଜାଗ୍ରତ (ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା), ସ୍ୱପ୍ନ (ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥା) ଏବଂ ସୁଷୁପ୍ତି (ଗଭୀର ନିଦ୍ରା) - ଏହି ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ତୁରୀୟ ଅବସ୍ଥାର ଅନୁଭୂତି ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ।
Meaning
କାଶ୍ମୀର ଶୈବ ଦର୍ଶନ ଅନୁସାରେ, ତୁରୀୟ ଅବସ୍ଥା ହେଉଛି ଚେତନାର ସେହି ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ତର ଯାହା ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ ଏବଂ ସୁଷୁପ୍ତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ରହିଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଆମେ ଭାବୁ ଯେ ଏହି ତିନୋଟି ଅବସ୍ଥା ଅଲଗା ଅଲଗା, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ତୁରୀୟ କେବଳ ଏକ ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସେହି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସତ୍ତା ଯାହା ଏହି ତିନୋଟି ଅବସ୍ଥାର ମୂଳରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ନିଜର ସଚେତନତାକୁ ସ୍ଥିର କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ବୁଝିପାରେ ଯେ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଶିବ-ଚେତନା ବିଦ୍ୟମାନ, ଯାହା ସୁଷୁପ୍ତିରେ ବି ଥାଏ। ଏହି ସୂତ୍ରଟି ସୂଚିତ କରେ ଯେ ତୁରୀୟ କୌଣସି ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମର ସ୍ୱଭାବ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ତିନୋଟି ଅବସ୍ଥା ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି, ସେହିଠାରେ ହିଁ ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥାର ଅନୁଭବକୁ ସମ୍ଭବ କରିହେବ।
Contemplation
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ କିଛି କାମ କରୁଥିବେ, କିମ୍ବା ରାତିରେ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଥିବେ, ସେତେବେଳେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ନିଜକୁ ପଚାରନ୍ତୁ - "ଏହି ଅନୁଭବକୁ କିଏ ଜାଣୁଛି?" ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଯେଉଁ ନିସ୍ତବ୍ଧତା ଆସିବ, ସେହି ନିସ୍ତବ୍ଧତାକୁ ହିଁ ତୁରୀୟ ଅବସ୍ଥା ଭାବେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ। ସେହି ଅନୁଭୂତିକୁ ଦିନର ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଯୋଡି ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.