Sutra 1.9

ಅನುವಾದ

ಕನಸು ಎಂದರೆ ವಿಕಲ್ಪ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನೋಕ್ತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ.

ಅರ್ಥ

ಈ ಸೂತ್ರವು ಕನಸಿನ ಅವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. ಎಚ್ಚರದ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಬಂದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ನಮ್ಮದೇ ಆಂತರಿಕ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವಿಕಲ್ಪಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಕಲ್ಪಗಳು ಮಾತ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತು ಇಲ್ಲ; ಇರುವುದೆಲ್ಲಾ ಶಿವನ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯ ಆಟ. ಕನಸು ಎಂಬುದು ಮನಸ್ಸು ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾಯೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಎಚ್ಚರ ಮತ್ತು ಕನಸು ಎರಡೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚೈತನ್ಯದ ಸ್ಪಂದನಗಳೇ. ಆದರೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ 'ವಿಕಲ್ಪ' ಅಥವಾ ದ್ವಂದ್ವದ ಭ್ರಮೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಸುಖ ಅಥವಾ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಾಗ, ಅದು ನಿಜವೆಂದು ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಎಚ್ಚರವಾದ ಮೇಲೆ ಅದೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೂತ್ರವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದೇನಂದರೆ, ಎಚ್ಚರದ ಜಗತ್ತೂ ಕೂಡಾ ಈ ಕನಸಿನಂತೆಯೇ ಚೈತನ್ಯದ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಹೊರತು, ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಘನವಾದ ವಾಸ್ತವವಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಲ್ಪಗಳು ಒಂದೇ ಅದ್ವೈತ ಚೈತನ್ಯದೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ನಾಟಕವಾಗಿವೆ.

ಚಿಂತನೆ

ಇಂದು ನೀವು ಯಾವುದಾದರೂ ಕಲ್ಪನೆ ಅಥವಾ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದು ನಿಜವಾದ ಬಾಹ್ಯ ವಾಸ್ತವವೇ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸು ರಚಿಸಿಕೊಂಡ 'ಕನಸಿನ ವಿಕಲ್ಪ'ವೇ ಎಂದು ಕ್ಷಣಕಾಲ ವಿಚಾರಿಸಿ. ಆ ಭಾವನೆ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಸಾಕ್ಷಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ. "ಇದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ನಾನು ಈ ವಿಕಲ್ಪಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ" ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ದಿನವನ್ನು ಕಳೆಯಿರಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭಾವನೆಗಳ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ, ಶಾಂತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.