Sutra 1.9
തർജ്ജമ
സ്വപ്നം എന്നത് വിക്കൽപ്പമാണ് (മനസ്സിന്റെ സങ്കൽപ്പം അഥവാ ഭേദചിന്ത).
അർത്ഥം
കാശ്മീര ശൈവ പാരമ്പര്യത്തിൽ, പ്രഥമ ഉന്മേഷത്തിലെ ഈ സൂത്രം ഉണർന്നിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയ്ക്കും ഗാഢനിദ്രയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള സ്വപ്നാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള പരമമായ സത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇവിടെ 'വിക്കൽപ്പം' എന്നാൽ ദ്വൈതചിന്ത അഥവാ ഭിന്നതയുടെ തോന്നൽ എന്നാണ് അർത്ഥം. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ നാം കാണുന്ന ലോകം ബാഹ്യമായി തോന്നുമ്പോൾ, സ്വപ്നത്തിൽ മനസ്സ് തന്നെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ലോകമാണ് നാം അനുഭവിക്കുന്നത്. എന്നാൽ തത്വത്തിൽ രണ്ടും ഒന്നുതന്നെ; രണ്ടിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ചൈതന്യത്തിന്റെ സങ്കോചവും വികാസവുമാണ്. സ്വപ്നം യഥാർത്ഥത്തിൽ ശൂന്യമായ ഒന്നല്ല, മറിച്ച് പരമശിവന്റെ ചൈതന്യം തന്നെ വിവിധ രൂപങ്ങളിലും പേരുകളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഒരു കളിയാണ്.
ഈ സൂത്രം പഠിപ്പിക്കുന്നത്, സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളും സംഭവങ്ങളും ബാഹ്യലോകത്തുനിന്ന് വരുന്നവയല്ല, മറിച്ച് അന്തർമുഖമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രക്ഷേപണമാണെന്നാണ്. 'വിക്കൽപ്പം' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഇത് യഥാർത്ഥ വസ്തുതയല്ല, മറിച്ച് മനസ്സിന്റെ ഒരു നിർമ്മിതിയാണെന്നാണ്. എന്നാൽ ശാക്തോപായത്തിലും ശാംഭവോപായത്തിലും ഇതിനെ നിഷേധിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് സ്വപ്നത്തിലെ എല്ലാ പ്രതിഭാസങ്ങളും ശിവചൈതന്യത്തിന്റെ തന്നെ വികാസമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയാണ് ലക്ഷ്യം. സ്വപ്നം കാണുന്നവനും, സ്വപ്നവും, സ്വപ്നത്തിലെ ലോകവും എല്ലാം ഒരൊറ്റ ചൈതന്യതത്വത്തിന്റെ വിവിധ മുഖങ്ങളാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, ദ്വൈതം ലയിക്കുന്നു.
ധ്യാനം
ഇന്ന് രാത്രി കിടക്കുമ്പോൾ അല്ലെങ്കിൽ പകൽ ഉറക്കം വന്നാൽ, സ്വപ്നം തുടങ്ങുന്ന നിമിഷം മുതൽ തന്നെ "ഇത് എന്റെ ചൈതന്യം തന്നെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു നാടകമാണ്" എന്ന ബോധത്തോടെ സ്വപ്നം കാണാൻ ശ്രമിക്കുക. സ്വപ്നത്തിൽ ഭയമോ ആഗ്രഹമോ തോന്നുമ്പോൾ, ഉടൻ തന്നെ "ഇത് പുറത്തുനിന്നുള്ളതല്ല, എന്റെ ഉള്ളിലെ ശിവശക്തിയുടെ വിളയാട്ടമാണ്" എന്ന് ഓർമ്മിക്കുക. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴുള്ള ലോകവും ഇതുപോലെ തന്നെ ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രക്ഷേപണമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ഈ സ്വപ്നാനുഭവം ഒരു പരിശീലനമായി മാറ്റുക. ദിവസം മുഴുവൻ, കാണുന്ന ഓരോ ദൃശ്യത്തെയും "ഇതൊരു വിക്കൽപ്പമാണ്, ഇതിനപ്പുറം ഒരൊറ്റ സത്യമേയുള്ളൂ" എന്ന ചിന്തയോടെ സാക്ഷിയായി നിന്ന് കാണുക.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.