Sutra 2.1

अनुवाद

चित्त म्हणजेच मंत्र होय.

अर्थ

या सूत्रात शक्ती उपायाचे गाभेरे तत्त्व स्पष्ट केले आहे. सामान्यतः मंत्र म्हणजे विशिष्ट ध्वनी किंवा शब्दजाल असे समजले जाते, परंतु येथे सांगितले आहे की खरा मंत्र हा बाहेरील उच्चार नसून तुमचे स्वतःचे चित्त किंवा जाणीव आहे. जेव्हा चित्त विकल्प आणि विक्षेपांनी मुक्त होऊन एकाग्र होते, तेव्हा ती एकाग्र अवस्थाच सर्वात शक्तिशाली मंत्र बनते. चित्त ज्या वस्तूकडे किंवा भावनेकडे वळते, ती वस्तू किंवा ती ऊर्जा प्रकट होते; म्हणूनच चित्त हे सृष्टी आणि संहार करणारे मुख्य साधन आहे.

काश्मीर शैवमतानुसार, चित्त हे केवळ विचारांचा संग्रह नसून ते शक्तीचेच रूप आहे. जेव्हा साधक हे ओळखतो की त्याची जाणीव हीच दिव्य शक्ती (शक्ति) आहे, तेव्हा बाह्य मंत्रांच्या जपामध्ये असलेली शक्ती आंतरिक जाणीवेत जागृत होते. या अवस्थेत विचार करणे म्हणजेच सृजन करणे असते. चित्त जर शुद्ध आणि निर्मळ असेल, तर ते स्वतःच परमशिवाशी एकरूप होणारा मंत्र बनते आणि साधकाला द्वैताच्या पलीडे घेऊन जाते.

चिंतन

दिनभरात जेव्हाही एखादा विचार मनात येईल किंवा एखादी भावना उमटेल, तेव्हा क्षणभर थांबा आणि स्वतःला आठवण करून द्या की 'हे चित्तच माझा मंत्र आहे'. विचाराला दूर सारण्याचा किंवा त्याच्याशी झटाझट करण्याचा प्रयत्न करू नका. त्याऐवजी, त्या विचाराच्या मागे असलेल्या शुद्ध जाणीवेकडे लक्ष द्या. पहा की जेव्हा तुम्ही पूर्ण उपस्थितीने (presence) त्या विचाराकडे पाहता, तेव्हा तो विचार कसा बदलतो किंवा कसा वितळतो. आजच्या दिवसासाठी हाच तुमचा सराव असू द्या: प्रत्येक विचार हा तुमच्या चेतनेचीच एक लहर आहे हे जाणून, त्या लहरीमध्ये हरवून न जाता तिच्या मूळ स्वरूपाला ओळखा.