Sutra 2.2
ಅನುವಾದ
ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಸಾಧಕನು (ಅಥವಾ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಸಾಧನೆಯ ಸಾಧನ).
ಅರ್ಥ
ಶಾಕ್ತೋಪಾಯದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನೋದಯವು ಕೇವಲ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ತೀವ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರವಾದ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಯತ್ನ' ಎಂದರೆ ಬಾಹ್ಯ ಶಾರೀರಿಕ ದುಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಚೈತನ್ಯದ (ಶಕ್ತಿ) ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಳೆಯುವ ಒಂದು ಆಂತರಿಕವಾದ ತೀವ್ರತೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಸೀಮಿತ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತೃತ ಶಿವ ಚೈತನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದುಡಿಯಬೇಕು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಧಕನಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ತೀವ್ರವಾದ ಏಕಾಗ್ರತೆಯೇ ಭೇದವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಅದ್ವೈತ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಸೂತ್ರವು ಸೋಮಾರಿತನ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಪಾತದ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ನಂತರ, ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಇಡೀ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಆ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಳಿಸಲು ಪೂರ್ಣ ಹೃದಯದಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ದಿವ್ಯವಾದ ಉತ್ಸಾಹ' ಅಥವಾ 'ಆವೇಶ'; ಇದು ಸಾಧಕನನ್ನು ಜಡತ್ವದಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ಶಿವನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಸಾಧನೆಯ ಹೃದಯಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (ಸಹಜ ಸಮಾಧಿ) ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿಂತನೆ
ಇಂದಿನ ದಿನದಾದ್ಯಂತ, ನೀವು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ 'ತೀವ್ರತೆ' ಮತ್ತು 'ಏಕಾಗ್ರತೆ'ಯನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅರ್ಧಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮಾಡದಿರಿ. ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ ನಿಮ್ಮ ಇಡೀ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು (ಶಕ್ತಿಯನ್ನು) ಹರಿಸಿ, ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. "ಈಗ ಈ ಕೆಲಸವೇ ನನ್ನ ಧ್ಯಾನ, ಈ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ನನ್ನ ಪೂಜೆ" ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವಿಸಿ. ಈ ಏಕಾಗ್ರ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸೀಮಿತತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಲಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.