Sutra 2.2
തർജ്ജമ
പ്രയത്നഃ സാധകഃ.
അർത്ഥം
ശക്തോപായത്തിന്റെ ഈ സൂത്രം, ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിനായി മുൻകൈ എടുക്കുന്ന അഭ്യസിയുടെ തീവ്രമായ ശ്രമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ 'പ്രയത്നം' എന്നത് ലൗകികമായ കഷ്ടപ്പാടോ മാനസികമായ പിരിമുറുക്കമോ അല്ല, മറിച്ച് ചിത്തവൃത്തികളെ ശിവചൈതന്യത്തിലേക്ക് തിരിക്കാനുള്ള അചഞ്ചലമായ ഏകാഗ്രതയും ഉദ്യമവുമാണ്. ശക്തോപായത്തിൽ, ദൈവകൃപ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അത് പൂർണ്ണമായി പ്രകാശിക്കാൻ സാധകന്റെ സ്വന്തം ഉണർവ്വും പ്രവർത്തനവും അനിവാര്യമാണ്.
ഈ പ്രയത്നം ബാഹ്യമായ കർമ്മങ്ങളിലല്ല, മറിച്ച് ആന്തരികമായ ബോധത്തിന്റെ ശുദ്ധീകരണത്തിലാണ് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. വിചാരങ്ങളുടെ ഒഴുക്കിൽപ്പെടാതെ, ഓരോ നിമിഷവും ശിവതത്ത്വത്തെ ഓർമ്മിക്കുകയും മനസ്സിനെ അതിലുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിരന്തരമായ ശ്രമമാണ് 'സാധകൻ'. അതായത്, കൃപയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്തം ഉണരുമ്പോൾ, ആ ഉണർവ്വ് തന്നെയാണ് മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള യഥാർത്ഥ മാർഗ്ഗം.
ധ്യാനം
ഇന്ന് നിങ്ങൾ എന്ത് പ്രവൃത്തി ചെയ്യുമ്പോഴും, ആ പ്രവൃത്തിയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്ന 'ഞാൻ' ആരാണെന്ന് ചോദിച്ചുനോക്കുക. ചിതറുന്ന മനസ്സിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ബോധത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന ആ നിമിഷത്തെ ശ്രമത്തെ തന്നെ ആരാധനയായി കാണുക. ഓരോ തവണ മനസ്സ് ചിതറുമ്പോഴും, അതിനെ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്ന ആ പ്രയത്നം തന്നെയാണ് നിങ്ങളെ ശിവനിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ശക്തി എന്ന് ഉറച്ചുവിശ്വസിക്കുക.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.