Sutra 2.4

തർജ്ജമ

ഗർഭത്തിലും മനസ്സിന്റെ വികാസം സംഭവിക്കുന്നു; അവിശിഷ്ടമായ വിദ്യയാണ് സ്വപ്നം.

അർത്ഥം

ഈ സൂത്രം ശക്തോപായത്തിന്റെ ഭാഗമായി, ബോധത്തിന്റെ വികാസം ഗർഭാവസ്ഥയിൽ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നു എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. സാധാരണയായി ബോധം ജനനത്തിന് ശേഷം മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, കാശ്മീര ശൈവം അനുസരിച്ച് ശിവചൈതന്യം ഗർഭത്തിൽ വെച്ചുതന്നെ സങ്കോചിക്കുകയും വികസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെ 'ചിത്തവികാസം' എന്നത് കേവലം ശാരീരിക വളർച്ചയല്ല, മറിച്ച് ആത്മീയമായ ഉണർവിന്റെയും ബോധത്തിന്റെയും പ്രാരംഭ ദശയാണ്. ഗർഭസ്ഥ ശിശുവിന്റെ അവസ്ഥയിൽ പോലും പരശിവന്റെ ശക്തി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട് എന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാതൽ.

രണ്ടാമതായി, 'അവിശിഷ്ട വിദ്യ' എന്നത് സ്വപ്നാവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ 'അവിശിഷ്ട' എന്ന വാക്കിന് 'വ്യത്യാസമില്ലാത്ത' അല്ലെങ്കിൽ 'ഏകീകൃതമായ' എന്നർത്ഥം. ജാഗ്രദവസ്ഥയിൽ നാം വസ്തുക്കളെ വേർതിരിച്ചും ഭേദങ്ങളോടെയും കാണുന്നു. എന്നാൽ സ്വപ്നാവസ്ഥയിൽ ബാഹ്യലോകത്തിന്റെ പരിമിതികൾ ഇല്ലാതാവുകയും, മനസ്സ് സ്വന്തം ശക്തിയാൽ ലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ അവസ്ഥയിൽ ദ്രഷ്ടാവും ദൃശ്യവും തമ്മിലുള്ള ഭേദം ലയിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് സ്വപ്നം ഒരു തരം ഏകീകൃത ജ്ഞാനമാണ് (വിദ്യ). ഇത് പൂർണ്ണമായ മോക്ഷമല്ലെങ്കിലും, ബാഹ്യലോകത്തിന്റെ ഭ്രമത്തിൽ നിന്ന് മുക്തമായി, അന്തർലീനമായ ശക്തിയെ അനുഭവിക്കാനുള്ള ഒരു സന്ധിയാണ്.

ധ്യാനം

ഇന്നത്തെ ദിവസത്തിൽ, നിങ്ങൾ ഉറങ്ങാൻ പോകുമ്പോൾ അല്ലെങ്കിൽ ഉണരുമ്പോൾ, ജാഗ്രദവസ്ഥയും സ്വപ്നാവസ്ഥയും തമ്മിലുള്ള ആ സന്ധിയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക. കണ്ണുകൾ അടച്ചാൽ ബാഹ്യലോകം മറയുകയും, മനസ്സ് സ്വന്തമായി ചിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന ആ നിമിഷം നിരീക്ഷിക്കുക. ആ സമയത്ത്, "ഇപ്പോൾ ഞാൻ കാണുന്നത് പുറത്തുള്ള ലോകമല്ല, എന്റെ ഉള്ളിലെ ശക്തിയുടെ വികാസമാണ്" എന്ന് ഓർമ്മിക്കുക. സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്ന എല്ലാ രൂപങ്ങളും നിങ്ങളുടെ തന്നെ ചൈതന്യത്തിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്നതാണെന്നും, അവയ്ക്ക് നിങ്ങളിൽ നിന്ന് വേറെ സത്തയില്ലെന്നും ബോധപൂർവ്വം ചിന്തിക്കുക. ഇത് നിങ്ങളെ ബാഹ്യവസ്തുക്കളുമായുള്ള അനാവശ്യമായ താദാത്മ്യത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റി, അന്തർലീനമായ ശക്തിയിലേക്ക് തിരിയാൻ സഹായിക്കും.