Sutra 2.5
Translation
ବିଦ୍ୟା ସମୁତ୍ଥାନେ ସ୍ଵାଭାବିକେ ଖେଚରୀ ଶିବାବସ୍ଥା
ଯେତେବେଳେ ଶୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟା ଅର୍ଥାତ୍ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଖେଚରୀ ଅବସ୍ଥା ବା ଶିବତ୍ଵ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Meaning
ଏହି ସୂତ୍ର ଶାକ୍ତୋପାୟର ଚରମ ସୀମାକୁ ସୂଚିତ କରେ। ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ଵାରା ନିଜର ଚେତନାକୁ ସଂକୁଚିତ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ କରି ଶୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟା ବା ଜ୍ଞାନରେ ସ୍ଥିର କରେ, ସେତେବେଳେ ତାହା କୌଣସି କୃତ୍ରିମ ପ୍ରୟାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସ୍ଵାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ ହୁଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଚେତନା ବାହ୍ୟ ଜଗତର ସୀମାବଦ୍ଧତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆକାଶ ପରି ବ୍ୟାପକ ହୋଇଯାଏ, ଯାହାକୁ ଖେଚରୀ ଅବସ୍ଥା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ସାଧକ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ସେ ନିଜେ ଶିବସ୍ଵରୂପ। ଏହା କୌଣସି ବାହ୍ୟ ଶକ୍ତିର ପ୍ରାପ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଵରୂପର ପୁନଃ ଆବିଷ୍କାର। ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ କେବଳ ବୌଦ୍ଧିକ ନ ରହି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତିରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦ୍ଵୈତ ଭାବ ଲୋପ ପାଇଯାଏ ଏବଂ କେବଳ ଅଖଣ୍ଡ ଶିବ ଚେତନା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ।
Contemplation
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ସେହି ସମୟରେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣଙ୍କର ଚେତନା ଶରୀର ଭିତରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକାଶ ପରି ଅନନ୍ତ ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସେହି ଅନନ୍ତ ଚେତନାରେ ଘଟୁଛି ବୋଲି ମନେ ରଖନ୍ତୁ। କୌଣସି କିଛି ହାସଲ କରିବାର ଚାପ ନ ରଖି, କେବଳ 'ମୁଁ ଶିବ' ଏହି ଅନୁଭବକୁ ନିଜର ସ୍ଵାଭାବିକ ସ୍ଥିତି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.