Sutra 2.7
અનુવાદ
માતૃકા ચક્રનો સંપૂર્ણ બોધ (જાગૃતિ).
અર્થ
આ સૂત્ર શક્તોપાયના માર્ગ પર ચાલનાર સાધક માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત છે. 'માતૃકા' એટલે વર્ણમાળાના અક્ષરો, જે આપણી વિચારશક્તિ, ભાષા અને જ્ઞાનનું મૂળ સ્ત્રોત છે. સામાન્ય અવસ્થામાં આ અક્ષરો આપણને બાહ્ય વિશ્વ સાથે જોડીને અલગતાનો ભ્રમ પેદા કરે છે, પરંતુ જ્યારે સાધક આ 'માતૃકા ચક્ર' ને પૂર્ણપણે ઓળખી લે છે, ત્યારે તે સમજે છે કે આ બધા શબ્દો અને વિચારો શિવની ચૈતન્ય શક્તિના જ વિવિધ સ્પંદનો છે.
અહીં 'સંબોધ' શબ્દનો અર્થ માત્ર બૌદ્ધિક સમજ નથી, પરંતુ એક સીધો અને સજીવ અનુભવ છે. જ્યારે સાધક જાણે છે કે બોલનાર, બોલાતો શબ્દ અને બોલવાની પ્રક્રિયા ત્રણેય એક જ દિવ્ય ચેતનામાંથી પ્રગટ થયા છે, ત્યારે ભાષા બંધનકર્તા ન રહેતા મુક્તિનું સાધન બની જાય છે. આ અવસ્થામાં દરેક શબ્દ મંત્ર બની જાય છે અને સાધક પોતાની જાતને શબ્દોના પ્રવાહમાં નહીં, પણ તે પ્રવાહને ઉત્પન્ન કરનાર અખંડ ચેતના તરીકે અનુભવે છે.
ચિંતન
આજના દિવસ દરમિયાન જ્યારે પણ તમે કોઈ શબ્દ બોલો અથવા કોઈ વિચાર મનમાં આવે, ત્યારે થોડી ક્ષણો રોકાઈને એ જોવાનો પ્રયાસ કરો કે આ શબ્દ ક્યાંથી ઉદય પામ્યો છે. વિચારના અર્થમાં ગૂંથાઈ જવાને બદલે, તે વિચારને જન્મ આપનાર મૌન અને ચેતનાના સ્ત્રોત તરફ ધ્યાન ફેરવો. દરેક શબ્દને શિવના સ્પંદન તરીકે જુઓ, જેથી ભાષા તમારા માટે અલગતા દીવાલ નહીં, પણ ચેતનાનો પ્રવાહ બની રહે.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.