Sutra 3.1
Translation — ଆତ୍ମା ଚିତ୍ତମ୍ (Ātmā Cittam)
ଆତ୍ମା ହିଁ ଚିତ୍ତ ଅଟେ।
Meaning —
ଏହି ସୂତ୍ରଟି ଅଣବୋପାୟ ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରୟାସର ସ୍ତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏଠାରେ 'ଆତ୍ମା' ଶବ୍ଦଟି ଶିବଙ୍କର ସେହି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଚୈତନ୍ୟକୁ ବୁଝାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆଧାର। ଯେତେବେଳେ ସେହି ପରମ ଚୈତନ୍ୟ ନିଜକୁ ସୀମିତ କରି ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟାର ଅନୁଭବ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା 'ଚିତ୍ତ' ବା ମନ ରୂପରେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ।
ସାଧାରଣତଃ ଆମେ ମନକୁ ଆତ୍ମାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ବୋଲି ଭାବୁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ମନ ହେଉଛି ଆତ୍ମାର ଏକ ସଂକୁଚିତ ଅବସ୍ଥା। ଯେପରି ବରଫ ହେଉଛି ଜଳର ଏକ କଠିନ ରୂପ, ସେହିପରି ଚିତ୍ତ ହେଉଛି ଶୁଦ୍ଧ ଚୈତନ୍ୟର ଏକ ସୀମିତ ଅବସ୍ଥା। ଏହି ବୋଧକୁ ଆଣିବା ଦ୍ୱାରା ସାଧକ ବୁଝିପାରେ ଯେ ତା’ର ଚିନ୍ତା ଓ ଭାବନା ମଧ୍ୟ ସେହି ଶିବଙ୍କର ହିଁ ବିଳାସ।
Contemplation —
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ତୁମ ମନରେ କୌଣସି ବିଚାର ଆସିବ, ସେତେବେଳେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ରହିଯାଅ। ସେହି ବିଚାରକୁ ଦେଖ ଏବଂ ଅନୁଭବ କର ଯେ ଏହା ବାହାରୁ ଆସିନାହିଁ, ବରଂ ତୁମ ନିଜର ଆତ୍ମ-ସ୍ୱରୂପରୁ ହିଁ ଉଦ୍ଭୂତ ହୋଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିନ୍ତାକୁ 'ଶିବଙ୍କର ସ୍ପନ୍ଦନ' ବୋଲି ମାନି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.