Sutra 3.12
ଅନୁବାଦ — ଧୀ ବଶାତ୍ ସତ୍ତ୍ୱ ସିଦ୍ଧିଃ
ବୁଦ୍ଧିର (ଧୀ) ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବା ଅଧୀନତା ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱରୂପର (ସତ୍ତ୍ୱ) ସିଦ୍ଧି ବା ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ।
ଅର୍ଥ
ଏହି ସୂତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ସାଧକ ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ବା ବିଚାର ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆତ୍ମ-ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ନିୟୋଜିତ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ସ୍ୱ-ସ୍ୱରୂପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଏଠାରେ 'ଧୀ' ଅର୍ଥ କେବଳ ସାଧାରଣ ବୌଦ୍ଧିକ ଚିନ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିବେକ ଶକ୍ତି, ଯାହା ବାହ୍ୟ ବିଷୟରୁ ମନକୁ ହଟାଇ ନିଜର ଚୈତନ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇଥାଏ।
ଯେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧି ସଂସାରର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବ-ତତ୍ତ୍ୱ ବା ନିଜର ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସକଳ ସଂଶୟ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଏହା ଅଣବୋପାୟର ଏକ ସ୍ତର, ଯେଉଁଠାରେ ସାଧକ ନିଜର ସଂକଳ୍ପଶକ୍ତିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବୁଦ୍ଧିକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଦିଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅହଂକାର କ୍ଷୀଣ ହୁଏ ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଚୈତନ୍ୟର ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ଚିନ୍ତନ
ଆଜି ସାରା ଦିନ ଯେତେବେଳେ ବି କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ କିମ୍ବା କୌଣସି ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ, ସେତେବେଳେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ରହିଯାଆନ୍ତୁ। ନିଜକୁ ପଚାରନ୍ତୁ, "ଏହି ବିଚାର କଣ ମୋର ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱରୁ ଆସୁଛି, ନା କେବଳ ଅଭ୍ୟାସଗତ ଅହଂକାରରୁ?" ନିଜ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସେହି ସାକ୍ଷୀ ଚୈତନ୍ୟ ସହ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ, ଯିଏ ସବୁକିଛି ଦେଖୁଛି କିନ୍ତୁ କିଛିରେ ଲିପ୍ତ ନୁହେଁ। ଏହି ସଚେତନତାକୁ ହିଁ ଆଜିର ସାଧନା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.