Sutra 3.15

വിവർത്തനം

ബീജാവധാനം.

അർത്ഥം

ഈ സൂത്രം അണവോപായത്തിന്റെ (Anavopaya) പരിപൂർണ്ണതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ 'ബീജം' എന്നാൽ മന്ത്രത്തിന്റെ അഥവാ ചിന്തയുടെ ആദ്യരൂപമായ ശബ്ദബിന്ദുവാണ്; 'അവധാനം' എന്നാൽ അതിലേക്കുള്ള ഏകാഗ്രമായ ശ്രദ്ധയാണ്. സാധാരണഗതിയിൽ മനസ്സ് വാക്കുകളുടെ അർത്ഥത്തിലും വികാസത്തിലും ലയിച്ചുപോകുമ്പോൾ, ഈ സാധനയിൽ സാധകൻ ശബ്ദത്തിന്റെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനത്തേക്കും അതിന്റെ ലയസ്ഥാനത്തേക്കും മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. മന്ത്രത്തിന്റെ ആരംഭത്തിനും അന്ത്യത്തിനും ഇടയിലുള്ള നിശ്ശബ്ദതയിലാണ് ശിവതത്ത്വം വിളങ്ങുന്നത് എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഇതിന്റെ കാതൽ.

ത്രിക ദർശനപ്രകാരം, പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ശിവന്റെ ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നുദിക്കുന്ന ഒരു ബീജമാണ്. ബാഹ്യലോകത്തെ ഗ്രഹിക്കുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പിൻവലിച്ച്, ചിന്തകൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നതിന് മുൻപുള്ള ആ ബീജാവസ്ഥയിൽ മനസ്സിനെ നിലനിർത്തുകയാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നത്. വാക്കുകൾക്ക് അതീതമായ ആ നിമിഷത്തിൽ, ദ്വൈതബോധം അലിഞ്ഞുചേരുകയും സാധകൻ സ്വന്തം ശിവസ്വരൂപത്തെ നേരിട്ട് അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് കേവലം ധ്യാനമല്ല, മറിച്ച് ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്ഫുരണത്തെ (Unmesa) ബീജത്തിൽ തന്നെ കണ്ടെത്തുന്ന അവസ്ഥയാണ്.

ധ്യാനം

ഇന്ന് ഒരു മന്ത്രം ജപിക്കുമ്പോഴോ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു ശബ്ദം കേൾക്കുമ്പോഴോ, ആ ശബ്ദത്തിന്റെ അർത്ഥത്തിലോ രൂപത്തിലോ അല്ല, മറിച്ച് അത് ഉച്ചരിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപുള്ള നിശ്ശബ്ദതയിലും ഉച്ചരിച്ച ശേഷം അവശേഷിക്കുന്ന നിശ്ശബ്ദതയിലും മാത്രം ശ്രദ്ധിക്കുക. ശബ്ദം ഉയർന്നുവരുന്നതും ലയിക്കുന്നതുമായ ആ ബിന്ദുവിൽ (Bindu) മനസ്സിനെ തങ്ങിനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുക. ആ നിമിഷത്തിൽ നിങ്ങൾ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നവനല്ല, മറിച്ച് ശബ്ദത്തിന് ആധാരമായ നിശ്ശബ്ദ ചൈതന്യം തന്നെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുക.