Sutra 3.15
ଅନୁବାଦ
ବୀଜ ପ୍ରତି ମନୋଯୋଗ ବା ଧ୍ୟାନ।
ଅର୍ଥ
ଏହି ସୂତ୍ରଟି ଅଣବୋପାୟର ଗଭୀରତମ ସ୍ତରକୁ ଇଙ୍ଗିତ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସାଧକ ବାହ୍ୟ କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ମାନସିକ ଜପରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଶକ୍ତିକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରନ୍ତି। 'ବୀଜ' କେବଳ ଏକ ମନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଚେତନାର ସେହି ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ପନ୍ଦନ ଅଟେ ଯାହା ସମସ୍ତ ବିଚାର, ଭାଷା ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ପୂର୍ବରୁ ବିଦ୍ୟମାନ ଥାଏ। ଏହା ହେଉଛି ଶୂନ୍ୟରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସେହି ଅଦୃଶ୍ୟ ବିନ୍ଦୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଙ୍କର ସଙ୍କୋଚ ଏବଂ ବିକାଶ ଶକ୍ତି ଏକତ୍ର ମିଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି।
ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ଏହି ବୀଜ ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ମନ ଅର୍ଥ ବା ଭାଷାର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଉତ୍ସରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଧ୍ୟେୟ ଏବଂ ଧ୍ୟାତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲୋପ ପାଏ, କାରଣ ବୀଜ ହେଉଛି ସ୍ୱୟଂ ଶିବଙ୍କର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ। ଏହି ଧ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧକ ବୁଝିପାରନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ ବହୁତ୍ୱର ଆଧାର ହେଉଛି ଏକ ଅଖଣ୍ଡ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ସେହି ଶକ୍ତିର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ହିଁ ମୁକ୍ତିର ଦ୍ୱାର ଅଟେ।
ଚିନ୍ତନ
ଆଜି ଦିନରେ ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ମନରେ କୌଣସି ବିଚାରର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେବ କିମ୍ବା ଆପଣ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବେ, ସେତେବେଳେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ରୁକିଯାଆନ୍ତୁ। ବିଚାରର ଅର୍ଥ କିମ୍ବା ଶବ୍ଦର ବାକ୍ୟାଂଶକୁ ନ ବୁଝି, ସେହି ବିଚାର ବା ଶବ୍ଦ ଜନ୍ମ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ନୀରବ ସ୍ପନ୍ଦନଟି ଅନୁଭବ ହେଉଛି, କେବଳ ସେହିଟି ପ୍ରତି ମନୋଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ। ମନେରଖନ୍ତୁ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଚାରର ମୂଳରେ ଏକ ନୀରବ 'ବୀଜ' ରହିଛି; ସେହି ନୀରବତାକୁ ଛୁଇଁବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଅବସ୍ଥିତ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.