Sutra 3.16
ಅನುವಾದ
ಆಸನಸ್ಥಃ ಸುಖಂ ಹೃದೇ ನಿಮಜ್ಜತಿ. (ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡವನು ಆನಂದದಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ.)
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಅನವೋಪಾಯದ ಅಥವಾ ಭೇದೋಪಾಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕನಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಆಸನಸ್ಥಃ' ಎಂದರೆ ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ನಿಶ್ಚಲವಾದಾಗ, ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಚೈತನ್ಯದ ಧಾರೆ ಒಳಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿರತೆಯೇ ಸಾಧಕನನ್ನು ಹೃದಯದ ಆಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
'ಹೃದೇ ನಿಮಜ್ಜತಿ' ಎಂಬ ಪದಗಳು ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅನುಭವವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಚೈತನ್ಯದ ಮೂಲಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯವು ರಕ್ತ ಪಂಪ್ ಮಾಡುವ ಅಂಗವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪರಮಶಿವನ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಸುಖಂ ಅಥವಾ ಆನಂದದಿಂದ ಮುಳುಗುವುದು ಎಂದರೆ, ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾದ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ಆನಂದಮಯವೆಂಬ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು. ಇದು ಒಂದು ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಪ್ರಯಾಣವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು.
ಚಿಂತನೆ
ಇಂದು ದಿನದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ನೀವು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ, ಬೆನ್ನನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಲಗೊಳಿಸಿ. ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದೆ, ಕೇವಲ ಗಮನವನ್ನು ಎದೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಹೃದಯ ಕಮಲಕ್ಕೆ ತನ್ನಿ. "ನಾನು ಏನನ್ನೋ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ. ಬದಲಾಗಿ, "ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಆನಂದದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೇನೆ, ಕೇವಲ ಅದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂಬ ನಿಶ್ಚಿತ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಒಂದು ಕಲ್ಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವಂತೆ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಹೃದಯದ ಆಳದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲಿ. ಈ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಒಳಮುಖವಾದ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಅನುಭವಿಸಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.