Sutra 3.21
ಅನುವಾದ
ಸ್ವಂತ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿ (ಅಥವಾ ಲೀನವಾಗಿ) ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಅನವೋಪಾಯದ ಅಥವಾ ಭಾವೋಪಾಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಚಿತ್ತ' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮನಸ್ಸಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅನುಭವಗಳು, ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಸಮುದ್ರ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ, ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಸೂತ್ರವು ವಿಪರೀತ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಂತರಿಕ ಭಾವನಾ ಪ್ರವಾಹದೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗುವುದು. ಇದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಸಾಹಸ.
ಶಿವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಚಿತ್ತದ ಆಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. 'ಮಗ್ನಃ' ಎಂಬ ಪದವು ಈಜುಗಾರನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವಂತೆ, ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡದೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸ್ರೋತಸ್ಸಿನ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದಾಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅಹಂಕಾರವು ಕರಗಿ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾವನೆಯೇ ಧ್ಯಾನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.
ಚಿಂತನೆ
ಇಂದು ನೀವು ಯಾವುದೇ ತೀವ್ರವಾದ ಭಾವನೆಯನ್ನು (ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ ಅಥವಾ ಕೋಪ) ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಡಿ. ಬದಲಿಗೆ, ಆ ಭಾವನೆಯು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭೌತಿಕ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ. ಆ ಭಾವನೆಯ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿರಿ; ಅದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಆ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಭವಿಸಿ, 'ನಾನು ಆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆ ಭಾವನೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿ. ಆಗ ಭಾವನೆಯು ಕರಗಿ, ಉಳಿಯುವುದು ಕೇವಲ ಶುದ್ಧ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.