Sutra 3.21
ଅନୁବାଦ
ସେହି ଯୋଗୀ ନିଜ ଚିତ୍ତରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ (ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇ) ପ୍ରବେଶ କରିବେ।
ଅର୍ଥ
ଏହି ସୂତ୍ରଟି ଅଣବୋପାୟ ବା ସୀମିତ ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସାଧନାର ତୃତୀୟ ସ୍ତରକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚିତ୍ତ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଅଟେ। ଏଠାରେ 'ମଗ୍ନଃ' ଶବ୍ଦଟି କେବଳ ମନୋଯୋଗ ଦେବାକୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନିମଜ୍ଜିତ ହେବାକୁ ବୁଝାଏ; ଯେପରି ଏକ ନଦୀ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶିଗଲେ ତାହାର ପୃଥକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହେ ନାହିଁ, ସେହିପରି ସାଧକଙ୍କ ଚେତନା ନିଜର ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଏତେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ ଯେ ବାହ୍ୟ ଜଗତର ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ଏହି ପ୍ରବେଶ ହେଉଛି ଏକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଯାତ୍ରା, ଯେଉଁଥିରେ ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି ସିଧାସଳଖ ଚିତ୍ତର ସ୍ୱରୂପକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଚିତ୍ତ ନିଜେ ନିଜର ଗଭୀରତାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେତେବେଳେ ଏହା କ୍ରମଶଃ ସଙ୍କୁଚିତ ଚିନ୍ତାଧାରାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମ ଚେତନା ସହିତ ଏକ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ଏକ ସକ୍ରିୟ ପ୍ରୟାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ସତ୍ତାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିବା ଏବଂ ସେଠାରୁ ଅଖଣ୍ଡ ଜ୍ଞାନର ଉତ୍ସକୁ ଅନୁଭବ କରିବା।
ଚିନ୍ତନ
ଆଜି ଦିନରେ ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ମନରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ଆବେଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ, ତାହାକୁ ବାହାରକୁ ତଡ଼ିଦେବା କିମ୍ବା ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସେହି ଚିନ୍ତାର ଠିକ୍ ମଧ୍ୟଭାଗରେ କିମ୍ବା ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥଳରେ ମନକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ। ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତୁ ଯେ, "ଏହି ଚିନ୍ତା କେଉଁଠାରୁ ଆସୁଛି?" ଏବଂ ଉତ୍ତର ଖୋଜିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେହି ଉତ୍ସ ସ୍ଥଳରେ କିଛି କ୍ଷଣ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ, ଯେପରି ଜଣେ ସନ୍ତରଣକାରୀ ପାଣିର ଗଭୀରତାରେ ତଳକୁ ଖସିଯାଆନ୍ତି; ଏହି ଗଭୀର ନିମଜ୍ଜନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆପଣ ଅନୁଭବ କରିବେ ଯେ ଚିତ୍ତ ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଅଟେ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.