Sutra 3.22

വിവർത്തനം

പ്രാണന്റെ ചലനത്തിലൂടെയോ ശ്വസനക്രിയയിലൂടെയോ സമദർശനം (സർവ്വത്തിലും ഒരേ ദൃഷ്ടി) ലഭിക്കുന്നു.

അർത്ഥം

ഈ സൂത്രം അണവോപായത്തിന്റെ (വ്യക്തിപരമായ പ്രയത്നത്തിന്റെ) ഭാഗമാണെങ്കിലും, ഇത് ശ്വാസോച്ഛ്വാസങ്ങളെ വെറും ശാരീരിക പ്രക്രിയയായി മാത്രം കാണുന്നില്ല. ഇവിടെ 'പ്രാണസമാചാരം' എന്നത് ശ്വാസത്തിന്റെ യാന്ത്രികമായ വരവുപോക്കുകളല്ല, മറിച്ച് ജീവശക്തിയുടെ അന്തർലീനമായ സ്പന്ദനമാണ്. സാധാരണഗതിയിൽ നമ്മുടെ മനസ്സ് പുറമെയുള്ള വസ്തുക്കളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ, ശ്വാസം അനിയന്ത്രിതവും വിക്ഷിപ്തവുമായിരിക്കും. എന്നാൽ, ശ്വാസത്തിന്റെ ഗതിയെ ബോധപൂർവ്വം നിരീക്ഷിക്കുകയും അതിനെ ശാന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, മനസ്സിലെ ദ്വൈതഭാവങ്ങൾ (രാഗ-ദ്വേഷങ്ങൾ) അലിഞ്ഞുചേരുന്നു. ശ്വാസം സ്ഥിരത കൈവരിക്കുമ്പോൾ, ചിത്തവും സ്ഥിരത പ്രാപിക്കുന്നു.

'സമദർശനം' എന്നത് എല്ലാറ്റിലും ഒരേ പരമശിവതത്ത്വത്തെ കാണുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ശ്വാസം എന്നത് ജീവനും പ്രപഞ്ചവും തമ്മിലുള്ള പാലമാണ്. ഈ പാലത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, പുറമെയുള്ള ലോകവും അകമെയുള്ള ചൈതന്യവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തികൾ മായുന്നു. ശ്വാസത്തിന്റെ ഏകാഗ്രതയിലൂടെ സാധകൻ എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും, എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും ഒരേ പോലെ ശിവസാന്നിദ്ധ്യത്തെ ദർശിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്തമായി തോന്നുന്ന പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ഒരൊറ്റ ചൈതന്യസ്പന്ദനമായി (Spanda) അനുഭവപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.

ധ്യാനം

ഇന്ന് ദിവസത്തിൽ പല തവണ, പ്രത്യേകിച്ച് മനസ്സ് വിക്ഷിപ്തമാകുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ ശ്വാസത്തിലേക്ക് മാറ്റുക. ശ്വാസം ഉള്ളിലേക്ക് വരുമ്പോൾ പ്രപഞ്ചം നിങ്ങളിലേക്ക് ലയിക്കുന്നു എന്നും, പുറത്തേക്ക് പോകുമ്പോൾ നിങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് വികസിക്കുന്നു എന്നും ഭാവന ചെയ്യുക. ശ്വാസത്തിന്റെ ഇടവേളയിൽ (ശ്വാസം പൂർണ്ണമായും ഉള്ളിലോ പുറത്തോ നിൽക്കുന്ന ക്ഷണം) ഒരു നിമിഷം സ്തബ്ധത അനുഭവപ്പെടും. ആ നിശ്ചലമായ നിമിഷത്തിൽ, നിങ്ങളും ലോകവും തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവുമില്ലെന്ന സത്യം അനുഭവിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. ഈ 'സമഭാവം' ദിവസം മുഴുവൻ നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുക.