Sutra 3.23
വിവർത്തനം
മധ്യത്തിൽ നിന്നാണ് അധോമുഖമായ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നത്.
അർത്ഥം
ഇവിടെ 'മധ്യം' എന്നത് ശൂന്യതയല്ല, മറിച്ച് ഉണർവും ഉറക്കവും തമ്മിലുള്ള വിടവിലെ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമാണ്; അത് ശിവതത്വത്തിന്റെ സ്വരൂപമാണ്. സാധാരണഗതിയിൽ മനസ്സ് ബാഹ്യലോകത്തേക്കോ ആന്തരിക വിചാരങ്ങളിലേക്കോ ചിതറിപ്പോകുമ്പോൾ, ആ ചൈതന്യശക്തി താഴേക്കുള്ള പ്രവാഹമായി (അവരഃ പ്രസവഃ) മാറി ലോകബന്ധനങ്ങളെയും ദ്വൈതബോധത്തെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മധ്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാതെ, ആ നിമിഷത്തെ ശക്തിയെ തിരിച്ചറിയാതെ പോകുമ്പോഴാണ് അത് പരിമിതമായ ജീവന്റെ (അണുവിന്റെ) ജനനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ ഈ സൂത്രം വെറുമൊരു മുന്നറിയിപ്പല്ല, മറിച്ച് സാധനയുടെ കാതലാണ്. മധ്യത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഊർജ്ജപ്രവാഹത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ, അത് താഴേക്കുള്ള പതനമാകുന്നതിനുപകരം വികാസമായി (ഉന്മേഷമായി) മാറുന്നു. ചിന്തകൾ ഉദിക്കുന്നതിനും അസ്തമിക്കുന്നതിനും ഇടയിലുള്ള ആ നിശബ്ദമായ ഇടവേളയിൽ ലയിച്ചുനിൽക്കാൻ സാധിച്ചാൽ, അവിടെ നിന്നുണ്ടാകുന്ന സൃഷ്ടി പ്രപഞ്ചബന്ധനമല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം ശിവസ്വരൂപത്തിന്റെ വികാസമായിരിക്കും. അണുവായ ജീവൻ തന്റെ പരിമിതികളെ ഭേദിച്ച് വിശ്വചൈതന്യവുമായി ഐക്യപ്പെടുന്നത് ഈ മധ്യബിന്ദുവിലൂടെയാണ്.
ധ്യാനം
ഇന്ന് ദിവസത്തിൽ പല തവണ, ഒരു പ്രവൃത്തി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അടുത്തത് തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപുള്ള ആ ചെറിയ ഇടവേളകൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. ശ്വാസം ഉള്ളിലേക്ക് വലിച്ച ശേഷം പുറത്തേക്ക് വിടുന്നതിന് മുൻപുള്ള ആ നിശബ്ദമായ നിമിഷം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വാക്ക് പറഞ്ഞു തീർന്ന ശേഷം അടുത്തത് ചിന്തിക്കുന്നതിന് മുൻപുള്ള ആ ഇടവേള. ആ 'മധ്യ'ത്തിൽ കുറച്ചുനേരം തങ്ങിനിൽക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. അവിടെ ചിന്തകളില്ല, പേരില്ല, രൂപമില്ല; കേവലം ഉണർവ് മാത്രമുണ്ട്. ആ നിമിഷത്തെ ഭയപ്പെടുകയോ ഒഴിവാക്കുകയോ ചെയ്യാതെ, അതിൽ ലയിച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് താഴേക്കുള്ള പ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് മുക്തമാകുന്നു എന്ന് അനുഭവിക്കുക.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.