Sutra 3.24
വിവർത്തനം
മാത്രാ സ്വ പ്രത്യയ സാധനേ നഷ്ടസ്യ പുനരുത്ഥാനം. സ്വന്തം ബോധത്തിൽ (സ്വ പ്രത്യയ) ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന സാധനയിൽ, നശിച്ചുപോയതായി തോന്നിയ അറിവിന്റെയോ അവസ്ഥയുടെയോ വീണ്ടുമുള്ള ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പാണ് ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നത്.
അർത്ഥം
ഈ സൂത്രം ആത്മീയ സാധനയിലെ ഒരു സൂക്ഷ്മമായ ഘട്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും സാധകന് തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവമായ ശിവത്വം മറന്നുപോയതായോ, നേടിയ ഉയർന്ന അവസ്ഥകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയതായോ തോന്നാം. ഇവിടെ 'നഷ്ടസ്യ' എന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ നശിച്ചുപോയ ഒന്നിനെയല്ല, മറിച്ച് മറവിയിൽപ്പെട്ട് പ്രവർത്തനരഹിതമായിരിക്കുന്ന സ്വന്തം ബോധത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ബാഹ്യമായ ഉപകരണങ്ങളോ സങ്കീർണ്ണമായ ധ്യാനരീതികളോ ഇല്ലാതെ, വെറും 'സ്വ പ്രത്യയ' അഥവാ സ്വന്തം അഹംബോധത്തിൽ തന്നെ ലയിച്ചുനിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഈ നഷ്ടപ്പെട്ടത് വീണ്ടെടുക്കപ്പെടുന്നത്.
ത്രിക ദർശനപ്രകാരം, ജ്ഞാനം ഒരിക്കലും പുറത്തുനിന്ന് വരുന്നതോ നശിക്കുന്നതോ അല്ല; അത് എപ്പോഴും നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ തന്നെ ഉണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും മനസ്സിന്റെയും വിക്ഷേപങ്ങൾ കാരണം അത് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 'മാത്രാ' എന്ന പദം ഇവിടെ അളവിലോ പരിമിതിയിലോ ഒതുങ്ങാതെ, സ്വബോധത്തിന്റെ തീവ്രതയിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന അവസ്ഥയെ കാണിക്കുന്നു. ആഴത്തിലുള്ള ഈ ആത്മനിഷ്ഠയിൽ, മുമ്പ് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി തോന്നിയ ദിവ്യചൈതന്യം സ്വയം പ്രകാശിക്കുകയും പുനരുജ്ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് അണവോപായത്തിന്റെ (വ്യക്തിപരമായ പ്രയത്നത്തിന്റെ) പരിപൂർണ്ണതയാണ്.
ചിന്തനം
ഇന്ന് നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ പരാജയം സംഭവിച്ചതായോ, നേടിയെടുത്ത മനശ്ശാന്തി നഷ്ടപ്പെട്ടതായോ തോന്നുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത് വീണ്ടെടുക്കാൻ പുറത്തേക്ക് ഓടരുത്. കുറച്ചുനേരം കണ്ണടച്ച്, "എനിക്ക് ഇത് നഷ്ടപ്പെട്ടു" എന്ന ചിന്തയെപ്പോലും ഉപേക്ഷിച്ച്, വെറുതെ "ഞാൻ ഉണ്ട്" എന്ന ബോധത്തിൽ (സ്വ പ്രത്യയ) മാത്രം ലയിച്ചിരിക്കുക. ആ ബോധത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ, നഷ്ടപ്പെട്ടതൊന്നുമില്ലെന്നും എല്ലാം പൂർണ്ണമായി തന്നെ ഉണ്ടെന്നും തിരിച്ചറിയുന്ന നിമിഷത്തിനായി കാത്തിരിക്കുക. ഈ നിശ്ചലമായ സാന്നിധ്യം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ സാധന.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.