Sutra 3.25
ભાષાંતર
શિવ જેટલો જ બની જાય છે.
અર્થ
આ સૂત્ર અણવોપાયના માર્ગ પર ચાલનાર સાધકની પરિપક્વ અવસ્થાનું વર્ણન કરે છે. જ્યારે વ્યક્તિગત ચેતના (અણુ) પોતાના સંકોચિત અહંકારથી મુક્ત થઈને શુદ્ધ જાગૃતિમાં સ્થપાય છે, ત્યારે તેની અને પરમ શિવ વચ્ચેનો ભેદ લુપ્ત થઈ જાય છે. અહીં 'શિવ તુલ્ય' એટલે શિવ જેવો બનવું નહીં, પરંતુ પોતાના સ્વભાવમાં શિવ જ બની જવું; કારણ કે અલગ અસ્તિત્વનો ભ્રમ દૂર થતાં એક જ અદ્વૈત સત્ય શેષ રહે છે.
કાશ્મીર શૈવ સિદ્ધાંત મુજબ, જીવ અને શિવ વચ્ચે કોઈ વાસ્તવિક અંતર નથી, માત્ર અજ્ઞાનનો પડદો છે. જેમ જ આ પડદો ઉઠે છે અને ચિત્તની વૃત્તિઓ શાંત થાય છે, તેમ જ સાધક પોતાની અંદર રહેલી સર્વવ્યાપક શક્તિ અને આનંદનો સાક્ષાત્કાર કરે છે. આ અવસ્થામાં તે બ્રહ્માંડના સર્જન, સ્થિતિ અને સંહારના સાક્ષી બને છે અને દરેક ક્ષણે શિવના સ્વરૂપમાં જીવે છે.
ચિંતન
આજના દિવસ દરમિયાન જ્યારે પણ તમને કોઈ મજબૂત લાગણી, વિચાર અથવા બાહ્ય ઘટનાનો સામનો કરવો પડે, ત્યારે ક્ષણભર માટે રોકાઈને પૂછો: 'આ અનુભવને જાણનાર કોણ છે?' આ પ્રશ્ન તમને વિષયવસ્તુથી દૂર કરીને શુદ્ધ જાણવાની શક્તિ તરફ લઈ જશે. તે ક્ષણે એવું માની લો કે જે ચેતના તે અનુભવને જોઈ રહી છે, તે કોઈ મર્યાદિત વ્યક્તિ નથી, પરંતુ સ્વયં શિવ છે જે પોતાની જ શક્તિમાં રમી રહ્યો છે. આ દ્રષ્ટિ સાથે તમારા દરેક કાર્યને કરો.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.