Sutra 3.25

भाषांतर

शिव तुल्यो जायते

अर्थ

या सूत्राचा शाब्दिक अर्थ असा की, 'साधक शिवासारखा होतो' किंवा 'तो शिवाशी एकरूप पावतो'. तृतीय उन्मेषामध्ये, जेथे आणवोपाय किंवा भेदाभेदाच्या उपायांचे वर्णन आहे, तिथे हे सूत्र साधनेच्या अंतिम फलस्वरूपाची घोषणा करते. जेव्हा साधक आपल्या मर्यादित अहंकाराचे (आणव मल) निवारण करतो आणि चेतनेच्या सर्व स्तरांवरून वर येतो, तेव्हा त्याची अवस्था केवळ शिवाच्या जवळ जाणे एवढीच राहत नाही, तर तो स्वतः शिवाच्या समान बनतो. येथे 'तुल्य' म्हणजे बाह्यदृष्ट्या सारखा दिसणे नव्हे, तर अंतर्गत चेतनेच्या स्वरूपात पूर्णपणे एकरूप होणे होय.

काश्मीर शैवमतानुसार, जीवात्मा आणि परमात्मा यांच्यात मूळतः कोणताही भेद नाही, फक्त अज्ञानामुळे निर्माण झालेला भास आहे. जेव्हा हा भास दूर होतो, तेव्हा साधकाला कळते की तो आधीपासूनच शिव आहे; फक्त त्याला याची प्रचीती आली आहे. 'जायते' (होतो) या शब्दाचा वापर येथे नवीन काहीतरी मिळण्यासाठी नसून, आधीच अस्तित्वात असलेल्या स्वतःच्या खऱ्या स्वरूपाची प्राप्ती किंवा अभिव्यक्ती दर्शवण्यासाठी केला आहे. ही अवस्था प्राप्त झाल्यावर द्वैताचा अंत होतो आणि सर्वत्र एकच चैतन्यमय शिवतत्त्व दिसू लागते.

चिंतन

दिवसभरात जेव्हाही तुम्हाला स्वतःला लहान, असहाय किंवा इतरांपासून वेगळे वाटेल, तेव्हा क्षणभर थांबा आणि मनात म्हणा, 'मी मर्यादित देह नाही, मी त्या अनंत चेतनेशी पूर्णपणे एकरूप आहे.' कोणत्याही कृतीला सुरुवात करण्यापूर्वी किंवा एखाद्या निर्णयापूर्वी, क्षणभर डोळे मिटून जाणीव करा की ज्या शक्तीने हे विश्व रचले आहे, तीच शक्ती तुमच्यामध्ये 'मी' म्हणून स्पंदन पावत आहे. ही केवळ कल्पना नसून वास्तव आहे, असा दृढ निश्चय मनात ठेवा आणि त्या जाणीवेतूनच पुढील पाऊल टाका.