Sutra 3.27

ભાષાંતર

કથા એ જ જપ છે.

અર્થ

આ સૂત્ર અનવોપાયના માર્ગ પર ચાલતા સાધક માટે ગહન સત્ય ઉઘાડે છે, જ્યાં બાહ્ય કર્મ અને આંતરિક ધ્યાન વચ્ચેનો ભેદ વિલીન થઈ જાય છે. સામાન્ય રીતે 'જપ' એટલે દેવતાના નામનું કે મંત્રનું પુનરાવર્તન, જે ચોક્કસ સમયે અને ચોક્કસ રીતે કરવામાં આવે છે. પરંતુ અહીં શિવ જણાવે છે કે જ્યારે ચિત્ત શિવમય બની જાય છે, ત્યારે રોજિંદી વાતચીત, કથાઓ કહેવી કે સાંભળવી, તે પણ પવિત્ર મંત્રનો જાપ બની રહે છે. આ અવસ્થામાં શબ્દો માત્ર માહિતી આપતા નથી, પરંતુ તેઓ ચૈતન્યના સ્પંદન બનીને પરમતત્વનું સ્મરણ કરાવે છે.

આનો ભાવાર્થ એ નથી કે તમે ફક્ત ધાર્મિક વાર્તાઓ જ કરો, પરંતુ એ છે કે તમારી સમગ્ર વાણી અને સંવાદમાં જે સજાગતા હોય તે જ ખરો જપ છે. જ્યારે બોલનાર અને સાંભળનાર બંનેમાં શિવત્વનો અનુભવ હોય, ત્યારે દરેક શબ્દ, દરેક વાક્ય અને દરેક કથા બ્રહ્માંડના સત્યને વ્યક્ત કરતી હોય છે. આમ, સંસારની સાધારણ વ્યવહારિક વાતચીત પણ સાધનાનું સાધન બની જાય છે, કારણ કે હવે શબ્દો ભૌતિક અર્થ સુધી સીમિત નથી રહેતા પણ તેઓ ચૈતન્યના સ્પર્શથી પવિત્ર બની ગયા છે.

ચિંતન

આજે જ્યારે તમે કોઈ સાથે વાત કરો કે કોઈની વાત સાંભળો, ત્યારે માત્ર શબ્દોના અર્થ પર ધ્યાન આપવાને બદલે, તે શબ્દો પાછળ રહેલા ચૈતન્યના સ્પંદનને અનુભવવાનો પ્રયત્ન કરો. દરેક વાક્ય બોલતા પહેલા એક ક્ષણ માટે અટકો અને જાણો કે આ શબ્દો શિવમાંથી નીકળી રહ્યા છે અને શિવ તરફ જઈ રહ્યા છે. આ રીતે તમારી સાધારણ વાતચીતને જ તમારો ધ્યાનનો અભ્યાસ બનાવો, જ્યાં કથા કહેવી એટલે જ શિવનું સ્મરણ કરવું.