← Shiva Sutras
Tritiya Unmesa — Anavopaya

Sutra 3.27

कथा जपः

Translation

कथा जपः

Meaning

या सूत्रात शिव सूत्रांचे आचार्य वसुगुप्त अथवा कल्लट यांनी एक अत्यंत सूक्ष्म व गहन उपाय प्रकट केला आहे. "कथा" म्हणजे बोलणे, वर्णन करणे, आणि "जपः" म्हणजे मौनपणे किंवा आंतरिकरित्या केलेला उच्चार. परंतु येथे "कथा जपः" हा शब्द अधिक गहन अर्थाने वापरला आहे. याचा अर्थ असा की जेव्हा एखादी कथा, वर्णन किंवा भाषण करण्याची क्रिया पूर्णपणे अंतर्मुख होते, जेव्हा बाह्य उच्चार संपतो आणि केवळ चैतन्याच्या प्रत्ययात्मक अनुभवात राहतो, तेव्हाच तो "जप" होतो. म्हणजेच जेव्हा कोणत्याही विषयावरील चिंतन, वर्णन किंवा भाषण यांचे स्वरूप साक्षात् चिन्मय भानात विरघळते, तेव्हा तेच खरा जप आहे.

तृतीय उन्मेषातील अणवोपायाच्या संदर्भात हे सूत्यत्यंत महत्त्वाचे आहे. अणवोपाय म्हणजे जीवाच्या दृष्टीने केला जाणारा उपाय, जो सूक्ष्म आणि अत्यंत सोपा असतो. या सूत्रात सांगितले आहे की साधकाला कोणत्याही मंत्राचा पारंपारिक जप करण्याची गरज नाही, तर जेव्हा तो कोणत्याही विषयावर बोलतो किंवा विचार करतो, तेव्हा त्या कथनाच्या किंवा विचाराच्या मूळ स्थानी असलेले चैतन्यच जपाचे स्वरूप आहे. कथेच्या पलीकडे जाऊन त्या कथेच्या आधारभूत चैतन्याकडे लक्ष केंद्रित करणे, हाच खरा जप आहे.

Contemplation

आजच्या दिवशी जेव्हा तुम्ही कोणाशीही बोलता किंवा कोणताही विचार करता, तेव्हा एक क्षण थांबा आणि प्रश्न विचारा — हे बोलणे कोण बोलत आहे? हा विचार कोण चिंतन करत आहे? या प्रश्नाकडे परत जाण्याचा प्रयत्न करा. बोलण्याच्या किंवा विचार करण्याच्या क्रियेतून थोडे मागे होऊन त्या क्रियेच्या मागच्या साक्षी भावाकडे लक्ष द्या. अशा प्रकारे दिवसभरात जेव्हा जेव्हा तुम्ही बोलता किंवा विचार करता, तेव्हा ते तुमचा जप बनू शकते.

A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.

Get your free birth chart → Sign in and the readings shift to your own placements.

Go deeper