← Shiva Sutras
Tritiya Unmesa — Anavopaya

Sutra 3.3

कलादीनां तत्त्वानाम् अविवेको माया

Translation

କଳାଦି ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ଅବିବେକ ହିଁ ମାୟା ।

Meaning

ଏହି ସୂତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ସାଧକ ନିଜର ଚେତନାକୁ କଳା, ବିଦ୍ୟା, ରାଗ, କାଳ ଓ ନିୟତି ଆଦି ପାଞ୍ଚଟି କଞ୍ଚୁକ ତତ୍ତ୍ୱଠାରୁ ପୃଥକ ବୋଲି ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ସେହି ଅଜ୍ଞାନତାକୁ ହିଁ 'ମାୟା' କୁହାଯାଏ। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ଆମର ଅସୀମ ଚେତନାକୁ ସୀମିତ କରିଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଆମକୁ ଏକ ସୀମିତ 'ମୁଁ' ବା ଅହଂକାର ଭିତରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖନ୍ତି।

ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ଭୁଲ୍ କରି ବସୁ, ସେତେବେଳେ ଆମେ ନିଜର ଅସୀମ ଶିବତ୍ୱକୁ ହରାଇ ବସୁ। ମାୟା ଅର୍ଥ କେବଳ ଭ୍ରମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ପ୍ରକାରର ପରଦା ଯାହା ଆମର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପକୁ ଆମଠାରୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥାଏ। ଏହି ବିବେକର ଅଭାବ ହିଁ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଦ୍ୱୈତଭାବର ମୂଳ କାରଣ।

Contemplation

ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ ଅନୁଭବ କରିବେ ଯେ ଆପଣ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, କିଛି ପାଉଛନ୍ତି ବା କିଛି ହରାଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ରହିଯାଆନ୍ତୁ। ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତୁ, "ଏହି 'ମୁଁ' କିଏ? କ'ଣ ଏହା କେବଳ ମୋର ଶରୀର, ମୋର ସମୟ ବା ମୋର କର୍ମ?" ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେହି ସୀମିତ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଆବଦ୍ଧ କରି ରଖିଛି। ସେହି ସୀମାଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିବା ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକରୁ ମୁକ୍ତ ହେବାର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ।

A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.

Does this reading ring true?
Get your free birth chart → Sign in and the readings shift to your own placements.

Go deeper