Sutra 3.31
ಭಾಷಾಂತರ
ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳು.
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ತ್ರಿಕಾ ದರ್ಶನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಾಢವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ 'ಸ್ಥಿತಿ' ಎಂದರೆ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ನಿಲುವು, ಮತ್ತು 'ಲಯ' ಎಂದರೆ ಅದರ ನಾಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಳಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನೇ ಸರ್ವಸ್ವವಾಗಿರುವಾಗ, ಬೇರೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ನಾಶವೆಂಬುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ 'ಸ್ಥಿತಿ' ಮತ್ತು 'ಲಯ' ಎರಡೂ ಶಿವನ ಚೈತನ್ಯದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ (ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ಎರಡು ಮುಖಗಳಾಗಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಉದಯವೂ ಶಿವನೇ, ಅದರ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಶಿವನೇ, ಮತ್ತು ಅದರ ಲಯವೂ ಶಿವನೇ.
ಅಣವೋಪಾಯದ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸಾಧಕನು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚವು ನಶಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ದಾಟಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವೂ ನಡೆಯುವ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ನಿಜವಾದ ನಾಶವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಚೈತನ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ಮರುಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲ; ಅವು ಎರಡೂ ಏಕೈಕ ಪರಮಶಿವನ ಸ್ಪಂದನದಲಹರಿಗಳು. ಯಾವಾಗ ಸಾಧಕನು ಲಯವನ್ನು ಕೂಡ ಶಿವನ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆಯೋ, ಆಗ ಭಯ ಮತ್ತು ನಷ್ಟದ ಭಾವನೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಪೂರ್ಣತೆಯ ಅನುಭವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಧ್ಯಾನ
ದಿನದಾದ್ಯಂತ, ನೀವು ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವು ಮುರಿದುಹೋಗುವುದು, ಒಂದು ಸಂದರ್ಭ ಮುಗಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ಯೋಚನೆ ಮಾಯವಾಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅದನ್ನು 'ನಷ್ಟ' ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಡಿ. ಬದಲಾಗಿ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ "ಇದು ಲಯವಲ್ಲ, ಇದು ಶಿವನ ಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾವಣೆ" ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಶೂನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪರಮಚೈತನ್ಯವು ಹೇಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂತ್ಯವು ಹೊಸ ಆರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶಿವನ ಲೀಲೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.