Sutra 3.32

വിവർത്തനം

ആ അവസ്ഥയിൽ (സമാധിയിൽ) നിന്നുള്ള പ്രവൃത്തി ഉണ്ടായാലും, സംവേത്താവായ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് യാതൊരു വിട്ടുമാറലും ഇല്ല.

അർത്ഥം

ഈ സൂത്രം ആത്മസാക്ഷാത്കാരം ലഭിച്ച ഒരു യോഗിയുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നിർണ്ണായക സത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. സാധാരണഗതിയിൽ, ലോകപ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ നാം നമ്മുടെ ആന്തരികമായ ശാന്തതയും ബോധവും നഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്ന് കരുതാറുണ്ട്. എന്നാൽ ത്രിക ദർശനം പ്രകാരം, പൂർണ്ണമായ ജ്ഞാനോദയം ലഭിച്ചവന് ബാഹ്യലോകത്ത് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴും അകത്തെ 'സംവേത്താവ്' അഥവാ സാക്ഷിഭാവം ഒരിക്കലും നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. പ്രവൃത്തി ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ആ പ്രവൃത്തി ചെയ്യുന്നവൻ താനാണെന്നുള്ള അഹങ്കാരമില്ല; കേവലം ബോധത്തിന്റെ ഒരു വികാസം മാത്രമാണ് പ്രവൃത്തി എന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിയുന്നു.

ഇവിടെ 'അനിരാസഃ' എന്ന പദം അത്യന്തം പ്രധാനമാണ്. ഇതിനർത്ഥം 'വിട്ടുമാറാതിരിക്കുക' എന്നാണ്. ലൗകിക പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോഴും, യോഗി തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവമായ ശുദ്ധബോധത്തിൽ (ചൈതന്യം) ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. നടക്കുക, സംസാരിക്കുക, ഭക്ഷിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവൃത്തികൾ സ്വപ്നത്തിലെ പോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നു; അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവ ചെയ്യുന്നവൻ താനല്ലെന്നും എല്ലാം ശിവന്റെ ലീലയാണെന്നും ഉള്ള ബോധം ഒരിക്കലും വിട്ടുമാറുന്നില്ല. ഇതാണ് അണവോപായത്തിലെ പരിപൂർണ്ണത; പ്രവൃത്തിയും വിശ്രാന്തിയും ഒന്നായിത്തീരുന്ന അവസ്ഥ.

ധ്യാനം

ഇന്ന് നിങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്യുമ്പോൾ (ഉദാഹരണത്തിന് നടക്കുകയോ പാത്രം കഴുകുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ), ആ പ്രവൃത്തിയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അതിനെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു 'സാക്ഷി' ഉണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുക. "ഞാൻ നടക്കുന്നു" എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നതിന് പകരം, "നടക്കൽ സംഭവിക്കുന്നു, അതിനെ അറിയുന്ന ബോധം മാറാതെ നിൽക്കുന്നു" എന്ന് ഭാവിക്കുക. പ്രവൃത്തി തുടരുമ്പോഴും നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലെ ആ നിശ്ചലമായ ബോധം ഒരിക്കലും വിട്ടുമാറുന്നില്ല എന്ന് സ്വയം ഓർമ്മിപ്പിക്കുക.