Sutra 3.33
തർജ്ജമ
സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ ബാഹ്യമായി മനനം ചെയ്യുക.
അർത്ഥം
ഈ സൂത്രം അണവോപായത്തിന്റെ (വ്യക്തിബോധത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാധന) ഒരു നിർണ്ണായക ഘട്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സാധാരണഗതിയിൽ മനുഷ്യർ സുഖം അനുഭവിക്കുമ്പോൾ അതിൽ ലയിക്കുകയും, ദുഃഖം വരുമ്പോൾ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോവുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെ 'ബാഹ്യമായി' എന്ന പദം പ്രധാനമാണ്. സുഖദുഃഖങ്ങൾ എന്ന വികാരങ്ങളെ സ്വന്തം ആന്തരികമായ 'ഞാൻ' എന്ന ബോധത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്തി, അവയെ പുറത്തുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെപ്പോലെ നിരീക്ഷിക്കാനാണ് ശിവൻ ഉപദേശിക്കുന്നത്. വികാരങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവ അനുഭവിക്കുന്നവൻ ആ വികാരങ്ങളല്ല എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.
കശ്മീര ശൈവസിദ്ധാന്തപ്രകാരം, സുഖവും ദുഃഖവും ശക്തിയുടെ വികാസങ്ങളാണ്, പക്ഷേ അവ പരിമിതമായ അഹങ്കാരവുമായി ചേരുമ്പോഴാണ് ബന്ധനം ഉണ്ടാകുന്നത്. ഈ സൂത്രം പഠിപ്പിക്കുന്നത്, വികാരങ്ങളെ നിഷേധിക്കാനോ ഒഴിവാക്കാനോ അല്ല, മറിച്ച് അവയെ സാക്ഷിയായി കാണാനാണ്. സുഖദുഃഖങ്ങൾ ബാഹ്യലോകത്ത് സംഭവിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥാമാറ്റങ്ങൾ പോലെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, ആത്മാവിന്റെ ശാന്തമായ കേന്ദ്രബോധം (ചൈതന്യം) അലോസരപ്പെടുന്നില്ല. ഇത് ദ്വൈതബോധത്തിൽ നിന്ന് അദ്വൈതബോധത്തിലേക്കുള്ള പാലമാണ്; വികാരങ്ങളെ 'അത്' എന്നും, സ്വയത്തെ 'ഇത്' (ശുദ്ധചൈതന്യം) എന്നും വേർതിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്ന കലയാണിത്.
ധ്യാനം
ഇന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ഒരു ശക്തമായ സുഖമോ ദുഃഖമോ അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ, ഉടൻ തന്നെ പ്രതികരിക്കാതെ ഒരു നിമിഷം നിശ്ചലമായി നിൽക്കുക. ആ വികാരം നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്നതാണെന്ന് തോന്നുമെങ്കിലും, അത് നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ ഒരു തിരമാല പോലെ വന്നുതട്ടി മടങ്ങിപ്പോകുന്ന ഒന്നാണെന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കുക. "ഇത് എന്റെ ദുഃഖമാണ്" എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നതിന് പകരം, "ഇതാ, ദുഃഖം എന്ന ഒരു പ്രതിഭാസം ഇപ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നു" എന്ന് മനസ്സിൽ ഉറപ്പിക്കുക. ആ വികാരത്തെ നിങ്ങളിൽ നിന്ന് അല്പം അകറ്റി, ഒരു നിരീക്ഷകൻ എന്ന നിലയിൽ അതിനെ നോക്കിക്കാണുക. വികാരം മാറുമ്പോഴും മാറാതെ നിൽക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ ബോധം ഏതാണെന്ന് ആ നിമിഷത്തിൽ തിരിച്ചറിയുക.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.