Sutra 3.34
ಅನುವಾದ
ಅದರಿಂದ (ಆತ್ಮನಿಂದ) ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದವನು ಕೇವಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 'ತತ್' ಎಂದರೆ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಅಥವಾ ಶಿವತತ್ತ್ವ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವಿಯು ತನ್ನನ್ನು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂಧಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸೀಮಿತ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ದ್ವೈತದ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಜೀವಾತ್ಮನು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ವಿಮುಕ್ತ' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬಂಧನದ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗುವುದು.
ಅಂತಹ ಮುಕ್ತ ಜೀವಿಯನ್ನು 'ಕೇವಲಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲಿ ಎಂದರೆ ಶುದ್ಧನಾದವನು, ಏಕನಾದವನು. ಅವನು ಇನ್ನೂ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಬೇರೆ, ತಾನು ಬೇರೆ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವೂ ಶಿವಮಯವೆಂಬ ಅಖಂಡ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಅವನು ನೆಲೆನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅಣವೋಪಾಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಮಾವಸ್ಥೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಸೀಮಿತ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೇವಲ ಶಿವಚೈತನ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಚಿಂತನೆ
ದಿನದ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಕೋಪ, ಆತಂಕ ಅಥವಾ ನೋವು ಕಾಡಿದಾಗ, ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು, ಆ ಭಾವನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ 'ನಾನು' ಯಾರು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವವನು ದೇಹವೇ? ಮನಸ್ಸೇ? ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ? ಆ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, 'ನಾನು ಈ ಭಾವನೆಯಲ್ಲ, ನಾನು ಅದನ್ನು ನೋಡುವ ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷಿ' ಎಂಬ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ವಿರಮಿಸಿ. ಈ ಸಣ್ಣ ಬಿಡುಗಡೆಯೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇವಲಿಯ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.