Sutra 3.34
भाषांतर
तस्मात् (अहंभावात्) विमुक्तः तु केवली।
अर्थ
जेव्हा साधकाला 'मी हा देह आहे', 'मी हा मर्यादित जीव आहे' या भ्रमातून पूर्णपणे मुक्तता मिळते, तेव्हा तो 'केवली' बनतो. येथे 'केवली' म्हणजे तो जो केवळ शुद्ध चैतन्य आहे, ज्याच्या अस्तित्वाला आता कोणत्याही बाह्य आधाराची, कोणत्याही कर्मकांडाची किंवा दुसऱ्या वस्तूची गरज नाही. तो भेदाभेदाच्या जाळ्यातून सुटला आहे आणि स्वतःच्याच स्वरूपात स्थिर झाला आहे.
ही मुक्तता म्हणजे एखादी नवीन अवस्था प्राप्त करणे नसून, आधीच असलेल्या पण अज्ञानाने झाकलेल्या स्वतःच्या शिवस्वरूपाची ओळख पटवणे होय. जेव्हा मर्यादित 'अहं' (अणुत्व) विरघळते, तेव्हा उरते ते फक्त 'केवल' – म्हणजे एकमेव, अद्वितीय आणि परिपूर्ण शिवतत्त्व. अशा व्यक्तीसाठी आता कोणताही प्रयत्न किंवा साधना शिल्लक राहत नाही, कारण साध्य आणि साधक यांच्यातील दुही नष्ट झाली असते.
चिंतन
दिवसभरात जेव्हा जेव्हा तुम्हाला 'मी अपुरा आहे', 'मला काहीतरी हवे आहे' किंवा 'मी या परिस्थितीने बांधलो गेलो आहे' असा विचार मनात येईल, तेव्हा क्षणभर थांबा. डोळे मिटून स्वतःला विचारा, "ज्याला हे बंधन जाणवत आहे, तो खरोखर कोण?" या प्रश्नाद्वारे त्या मर्यादित 'मी'पणाकडे लक्ष द्या आणि जाणून घ्या की तुमचे खरे स्वरूप त्या मर्यादांच्या पलीकडे आहे. फक्त एवढेच स्मरण करा की, तुम्ही आधीच मुक्त आहात, फक्त या क्षणी त्याची आठवण करून घ्या.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.