Sutra 3.38

വിവർത്തനം

ത്രിപദാദിയിൽ നിന്നുള്ള പ്രാണനം (ശ്വസനം അല്ലെങ്കിൽ ജീവശക്തിയുടെ സ്പന്ദനം).

അർത്ഥം

ഈ സൂത്രം അനവുപായത്തിന്റെ (വ്യക്തിഗതമായ ശ്രമത്തിലൂടെയുള്ള മാർഗ്ഗം) പരിധിക്കപ്പുറത്തേക്കുള്ള ഒരു പരിവർത്തനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'ത്രിപദം' എന്നാൽ മൂന്ന് പദങ്ങൾ അഥവാ മൂന്ന് അവസ്ഥകൾ എന്നാണ് അർത്ഥം; ഇത് സാധാരണയായി ജാഗ്രത്, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി എന്നീ മൂന്ന് അവസ്ഥകളെയോ, അല്ലെങ്കിൽ പശു, പാശം, പതി എന്നീ മൂന്ന് തത്വങ്ങളെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയിൽ നിന്നും ഉദ്ഭവിക്കുന്ന 'പ്രാണനം' അഥവാ ജീവശക്തിയുടെ ഒഴുക്ക്, വ്യക്തിയുടെ പരിമിതമായ ബോധത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തമായി, ശിവന്റെ സർവ്വവ്യാപിയായ ചൈതന്യത്തിലേക്ക് ഉണരുന്ന പ്രക്രിയയാണിത്.

ഇവിടെ 'പ്രാണനം' എന്നത് വെറും ശാരീരിക ശ്വസനമല്ല, മറിച്ച് അസ്തിത്വത്തിന്റെ ആന്തരികമായ സ്പന്ദനമാണ് (Spanda). ത്രിപദങ്ങളിൽ അഥവാ മൂന്ന് അവസ്ഥകളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ജീവൻ, ആ അവസ്ഥകളുടെ അടിത്തറയായ ശുദ്ധചൈതന്യത്തെ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, അതിന്റെ ശ്വസനം തന്നെ ശിവന്റെ ക്രിയയായി മാറുന്നു. പരിമിതമായ 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ലയിക്കുമ്പോൾ, ശ്വസിക്കുന്നത് വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഹൃദയതാളം തന്നെയാണ് എന്ന ബോധം ഉദിക്കുന്നു. ഇത് അനവുപായത്തിൽ നിന്ന് ശാമ്പവോപായത്തിലേക്കുള്ള (ശക്തിയുടെ ഇടപെടലിലൂടെയുള്ള മാർഗ്ഗം) പരിവർത്തനത്തിന്റെ നിമിഷമാണ്.

ധ്യാനം

ഇന്ന് ശ്വസിക്കുമ്പോൾ, കാറ്റ് ഉള്ളിലേക്ക് വരുമ്പോഴും പുറത്തേക്ക് പോകുമ്പോഴും ആരാണ് ശ്വസിക്കുന്നത് എന്ന് നിരീക്ഷിക്കുക. ശ്വാസം എടുക്കുന്നതും വിടുന്നതും തമ്മിലുള്ള ഇടവേളയിൽ, ജാഗ്രത്, സ്വപ്നം, നിദ്ര എന്നീ മൂന്ന് അവസ്ഥകൾക്കും അപ്പുറം നിൽക്കുന്ന ഒരു നിശ്ചലമായ സാക്ഷിബോധം ഉണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക. ഓരോ ശ്വാസവും ആ മൂന്ന് പദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്ന ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യമാണെന്ന് ഭാവന ചെയ്യുക; ശ്വസിക്കുന്നത് നിങ്ങളല്ല, മറിച്ച് നിങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ശിവശക്തിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ദിവസം മുഴുവൻ പ്രവർത്തിക്കുക.