Sutra 3.41
ಅನುವಾದ
ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಪ್ರಮಿತಿಯ (ಅಳತೆಗೋಲು ಅಥವಾ ಸೀಮಿತ ಜ್ಞಾನದ) ಕ್ಷಯದಿಂದಾಗಿ, ಜೀವನ ಅಥವಾ ಸೀಮಿತ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕ್ಷಯವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಅಣವೋಪಾಯದ ಅಂತಿಮ ಹಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಮಿತಿ' ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಚಿತ್ತವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ, ವಿಂಗಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಸ್ವಭಾವ. ನಾವು ಯಾವಾಗ ಶಿವನ ಅಥವಾ ಪರಮ ಚೈತನ್ಯದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ('ತತ್') ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆರೂಢರಾಗುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತೇವೆಯೋ, ಆಗ ಈ ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಯೆ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ದ್ವೈತದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕಾಣುವ ಬುದ್ಧಿಯ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಮಿತಿಯ ಕ್ಷಯವೇ 'ಜೀವ ಸಂಕ್ಷಯ'ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜೀವ ಸಂಕ್ಷಯ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭೌತಿಕ ಸಾವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ 'ನಾನು ಬೇರೆ, ಪ್ರಪಂಚ ಬೇರೆ' ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಅಹಂಕಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅಂತ್ಯ. ಅಳತೆಗೋಲು ಮುರಿದಾಗ, ಅಳೆಯಲ್ಪಡುವ ವಸ್ತುವಿನ ಸೀಮಿತತೆಯೂ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಜೀವಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಸೀಮಿತ ಗುರುತನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಅನಂತವಾದ ಪರಮಶಿವನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅಣವೋಪಾಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಮುಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಪುಟೀಕರಣದ ಸ್ಥಿತಿ.
ಚಿಂತನೆ
ದಿನದ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ತೀರ್ಪು ನೀಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು 'ಇದು ಹೀಗಿದೆ, ಅದು ಹಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಅಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಲ್ಲಿ. ಆ ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ರಚನೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಅಳತೆಗೋಲನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, ಆ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭದ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಅನಂತ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. 'ನಾನು ಇದನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಕರಗಿಹೋಗಿ, ಕೇವಲ 'ಇರುವಿಕೆ' ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುವ ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.