Sutra 3.41
തർജ്ജമ
തദാരൂഢ പ്രമിതേസ്തത്ക്ഷയാജ്ജീവ സംക്ഷയഃ
അർത്ഥം
ഈ സൂത്രം അണവോപായത്തിന്റെ പരിപൂർണ്ണതയെയും അതിലൂടെയുള്ള പരിവർത്തനത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'തത്' എന്നത് മുമ്പ് വിവരിച്ച ഉന്മീലന അവസ്ഥയെയോ ശിവചൈതന്യത്തിലേക്കുള്ള ലയത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആ അവസ്ഥയിൽ സ്ഥിരമായി ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ (തദാരൂഢ), പരിമിതമായ അറിവായ 'പ്രമിതി' നശിക്കുന്നു. സാധാരണഗതിയിൽ ജീവി ലോകത്തെ വസ്തുക്കളെ തനിക്കു പുറമെയുള്ളതായും തന്നിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതായും കാണുന്ന പരിമിത ബോധമാണ് പ്രമിതി. ഈ ദ്വൈതബോധം ഇല്ലാതാകുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം വികസിക്കുന്നത്.
ആ പരിമിത ബോധത്തിന്റെ ക്ഷയം സംഭവിക്കുമ്പോൾ 'ജീവ സംക്ഷയം' അഥവാ വ്യക്തിത്വബോധത്തിന്റെ ലയം സംഭവിക്കുന്നു. ഇവിടെ ജീവൻ നശിക്കുന്നു എന്നല്ല അർത്ഥം, മറിച്ച് താൻ ഒരു വേറിട്ട വ്യക്തിയാണെന്നുള്ള ഭ്രമം (അഹങ്കാരം) അലിഞ്ഞുചേരുന്നു എന്നാണ്. പരിമിതമായ 'ഞാൻ' എന്ന ബോധം അഴിഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ, വിശ്വവ്യാപിയായ ശിവചൈതന്യം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു. ഇതാണ് അണവോപായത്തിലൂടെയുള്ള അന്തിമ ലക്ഷ്യം; ഉപായം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ഉപേയം മാത്രം അവശേഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ.
ധ്യാനം
ഇന്ന് നിങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രവൃത്തിയിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ, അത് ചെയ്യുന്നവൻ താനാണെന്ന ബോധം മായ്ച്ചുകളയാൻ ശ്രമിക്കുക. കൈകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കാലുകൾ നടക്കുന്നു, മനസ്സ് ചിന്തിക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം നിരീക്ഷിക്കുക. 'ഞാൻ ചെയ്യുന്നു' എന്ന വിചാരം ഉയർന്നുവരുമ്പോൾ, ആ വിചാരത്തെ ഒരു മേഘം പോലെ കണ്ട് അത് നീങ്ങിപ്പോകാൻ അനുവദിക്കുക. പ്രവർത്തനം മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നതും ചെയ്യുന്നവൻ ഇല്ലാതാകുന്നതുമായ ആ നിമിഷങ്ങളിൽ, നിങ്ങൾ തദാരൂഢരായിരിക്കുന്നു എന്ന് തിരിച്ചറിയുക. ആ നിമിഷങ്ങളിൽ ജീവസങ്കോചം ഇല്ല, വികാസം മാത്രമേയുള്ളൂ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.