Sutra 3.41
ଅନୁବାଦ
ତଦାରୂଢ଼ ପ୍ରମିତେସ୍ତତ୍କ୍ଷୟାଜ୍ଜୀବ ସଂକ୍ଷୟଃ। ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ସେହି ଚୈତନ୍ୟ ସ୍ଥିତିରେ (ପ୍ରମିତି) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆରୂଢ଼ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଜୀବଭାବର କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ।
ଅର୍ଥ
ଏହି ସୂତ୍ରଟି ସାଧନାର ଚରମ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ସୂଚିତ କରେ। ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ବା ଶିବତତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତା’ର ସୀମିତ ଅହଂକାର ବା 'ଜୀବ' ଭାବଟି ସ୍ୱତଃ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ। ଏହା କୌଣସି ବଳପୂର୍ବକ କରାଯିବା କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ବାସ୍ତବିକ ସ୍ୱରୂପର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ହେବା ମାତ୍ରେ ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ପୃଥକତ୍ୱର ଭ୍ରମ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।
ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ସେ ନିଜେ ସେହି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଚୈତନ୍ୟ, ସେତେବେଳେ 'ମୁଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି' ବା 'ମୁଁ ଜଣେ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି ଯେଉଁ ସୀମିତ ବୋଧ ଥିଲା, ତାହା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଜୀବ ଓ ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ମିଟିଯାଏ ଏବଂ କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚୈତନ୍ୟ ଶେଷ ରହେ।
ଅବଧାରଣା
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବେ, ସେତେବେଳେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ରହିଯାଇ ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତୁ - "ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା 'ମୁଁ' କିଏ?" କେବଳ କର୍ମର କର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ନିଜକୁ ନ ଦେଖି, ସେହି ଚୈତନ୍ୟର ଆଧାର ଭାବରେ ନିଜକୁ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚୟ ବା ନାମ-ରୂପଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଥିବା ସେହି ସ୍ଥିର ସାକ୍ଷୀ ଚୈତନ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.